TIT nr 15 (1810) z 18 kwietnia 2025r.

Z Piotrem Gajdą, utalentowanym tomaszowskim poetą, o jego nowej książce, inspiracjach i planach, rozmawia Joanna Dębiec.

Joanna Dębiec: – Napisałeś kolejną książkę poetycką. Kiedy zostanie wydana i czego możemy się po niej spodziewać?

Piotr Gajda: – Nowa książka zatytułowana "Biuro straceń", dwunasta w mojej bibliografii, ukaże się już niebawem nakładem Wydawnictwa Biblioteki Śląskiej w Katowicach. To kolejny wydawca, który zdecydował się wydać drukiem mój zbiór wierszy. Jeżeli dokładnie policzyć – już siódmy. Tom zawiera trzydzieści tekstów, które częściowo można zaliczyć do tzw. nurtu poezji zaangażowanej, ale też egzystencjalnej. Wiersze z mojej poprzedniej książki, "Małpy apokalipsy", ktoś nazwał "interwencyjnymi" i tym samym chyba dobrze oddał ich treść i klimat. W mojej poezji staram się przede wszystkim "interweniować", czyli zwracać uwagę na rzeczy, nad którymi wszyscy zbyt rzadko się zastanawiamy: Dokąd zmierzamy? Kim jesteśmy? Co po sobie zostawimy? To oczywiście nie jest poezja haseł czy bon motów, to są przede wszystkim wiersze zainspirowane dniem codziennym, sprawami powszednimi, lecz ujętymi w nieco szerszej perspektywie. Zatem, jak napisałem w jednym ze swoich starszych wierszy, zamiast garniturowi (świata) staram się uważnie przyglądać jego podszewce.

Pasje można mieć różne, np. mało popularne dziś, jak pisanie wierszy. Z zapałem, od lat, robi to Cezary Jaskulski, członek Klubu Literatów Estawela i wieloletni pracownik Galerii Sztuki Arkady.

Jest znany w Tomaszowie m.in. ze swojej działalności w Arkadach oraz zamiłowania do sztuki, w tym muzyki i poezji. Wiersze pisze od około ćwierć wieku. – Zacząłem  dawno. A raczej odkryłem, że mogę to robić, jeszcze w szkole średniej, czyli jakieś 25 lat temu. Mieliśmy zadane jako pracę domową napisać wiersz na dowolny temat, mając świadomość, że najlepsze będą czytane w klasie. I tak się stało, że mój został przeczytany. Później ktoś prosił o rym do życzeń itd. Skrobałem to, co mi się w głowie ułożyło, i tak mam do dziś – mówi Cezary Jaskulski. 

Park Miejski "Solidarność", który teraz został zrewitalizowany, dla najstarszych to wciąż "ogród hrabski", a dla innych symbol czynu społecznego na dwudziestolecie PRL. Dla młodszych to po prostu "muszla", miejsce zawsze popularne dla młodzieży. Jego historia jest ciekawa.

Park wraz z muszlą widowiskową i amfiteatrem otwarto 22 lipca 1964 r. Na cześć Manifestu PKWN, ogłoszonego w 1944 r., nazwano go Parkiem Kultury i Wypoczynku im. XX-lecia PRL. Miejscem rekreacji był jednak dużo wcześniej. W publikacji "Tomaszów Mazowiecki. Dzieje miasta" pod redakcją Barbary Wachowskiej czytamy, iż we wschodniej części parku w latach 80. XIX w. mieściła się tzw. Szwajcarska Dolina. Był to ogródek restauracyjny, miejsce zabaw letnich, położony w ogrodzie Alojzego Milajdsena, za posesją hrabiego Antoniego Ostrowskiego. Grywały tam trzyosobowe zespoły orkiestrowe, przyjeżdżały też grupy teatralne. Częściej jednak tomaszowianie stykali się tam z niezbyt wysoką kulturą w postaci np. zwierzyńca z "teatrem małp". 

Czarna Kura, galeria sztuki, tworzona przez pasjonatów rzemiosła, teatru, malarstwa, biżuterii i rycerstwa, przeniosła się z Inowłodza do Spały. Jej gospodarze szykują też kolejne miejsce na kulturalnej mapie powiatu tomaszowskiego, warsztaty dla kobiet, rycerską imprezę i wiele innych.

Czarna Kura przez lata działała w Inowłodzu, teraz można do niej zajrzeć w Spale (ul. Piłsudskiego). Jej gospodarze, Randia Filutowska-Pastusiak i Piotr Pastusiak, tworzą przedmioty autorskie, czyli takie, które projektują, a potem sami wykonują. To cudeńka ze skóry, srebra, miedzi i mosiądzu. Są m.in. skórzane torby i obrazy Randii oraz biżuteria Piotra. – W Inowłodzu mieliśmy siedzibę w centrum, gdzie jest bardzo głośno. Mając okazję, z chęcią się z tego hałasu wyrwaliśmy. Poza tym przed galerią była szutrowa droga, kurz wpadał do wnętrza. W Spale też mamy miejsce w centrum, ale spokojniejsze – mówi Randia Filutowska-Pastusiak, która swoją energią mogłaby obdarować co najmniej kilka osób.