Tomaszów Mazowiecki wciąż zajmuje niechlubne wysokie miejsca w rankingach najbardziej zanieczyszczonych miast w Europie. Jedną z przyczyn powstawania smogu jest spalanie odpadów w przydomowych kotłowniach. W wielu miastach z trucicielami powietrza skutecznie walczy straż miejska, używając drona antysmogowego. Co na to władze Tomaszowa?
Dron antysmogowy daje możliwość zdalnego pomiaru zanieczyszczeń pod kątem spalania odpadów i innych niedozwolonych substancji. Zamontowane czujniki pozwalają na analizę zawartości: etanolu, amoniaku, chlorku wodoru, formaldehydu, a także zawieszonych pyłów PM10, PM2,5 i PM1 przy wykorzystaniu laserowego licznika rozsianych cząstek stałych.
Jednostki samorządu terytorialnego mające takie urządzenie mogą skutecznie lokalizować nieruchomości, których właściciele palą śmieciami. Firmy oferujące samorządom drony antysmogowe wyceniają je na 100-150 tysięcy złotych. Czy to dużo?
Sprawnie i oszczędnie
Choć cena może wydawać się wysoka, to w perspektywie czasu zakup jest bardzo opłacalny. Dlaczego? Kiedy straż miejska otrzymuje zgłoszenie o podejrzeniu spalania odpadów, jedynym sposobem sprawdzenia jego wiarygodności jest pobranie próbki z paleniska. Badanie w laboratorium kosztuje jednak sporo - podstawowe około 850 zł, a szczegółowe nawet 1500 zł.
Dron badający dym daje możliwość przeprowadzenia tak samo wiarygodnego badania. Latające laboratorium robi wydruk, na podstawie którego można określić rodzaj spalanych substancji. W przypadku stwierdzenia spalania odpadów strażnicy miejscy mają możliwość nałożenia mandatu karnego. Oczywiście osoba, na którą został on nałożony, może go nie przyjąć. W takim przypadku sprawa kierowana jest do sądu, a w ramach postępowania w sprawie o wykroczenie pobierana jest próbka z paleniska. Jak zapewniają producenci dronów, wynik badań laboratoryjnych w 99 proc. jest zbieżny z wynikami badań przeprowadzonych przez dron. Co dalej? Sąd wymierza grzywnę, ale nie tylko - truciciel powietrza zapłaci gminie zwrot kosztów postępowania (badania laboratoryjnego). Straż miejska ma oczywiście możliwość pobrania próbki na podstawie samego podejrzenia popełnienia wykroczenia. Jednak w przypadku, gdy wynik analizy laboratoryjnej nie potwierdzi nieprawidłowości, koszt badania pokrywa w całości miasto. Można więc powiedzieć, że posiadanie drona antysmogowego ogranicza do zera koszty związane z badaniem próbek pobranych z paleniska.
Wożą na samochodzie
Firmy oferujące gminom takie urządzenia w ramach oferty zapewniają gruntowne szkolenia z obsługi dronów, a dla pracowników straży miejskiej i magistratów kursy kończące się egzaminem i nabyciem uprawnień operatora. Urządzenia służące do walki o czyste powietrze z powodzeniem służą w wielu miastach, również w takich, które nie mają straży miejskiej. Jak informują pracownicy magistratów, sprzęt spełnia ich oczekiwania. - Oczywiście, że to działa i mimo że nie mamy straży miejskiej, to nasz ekopatrol dzięki dronowi tworzy mapy zagrożeń. W przypadku stwierdzenia spalania odpadów nie mamy możliwości nałożenia mandatu, ale możemy skierować wniosek o ukaranie do sądu - mówi jeden z inspektorów Wydziału Ochrony Środowiska w Otwocku. - Dron nie tylko lata nad miastem. Kiedy operatorzy są zajęci, głowica montowana jest na samochodach służbowych urzędu. Staramy się, aby urządzenie było w ciągłym użyciu - dodaje. Jak informuje pracownik tamtejszego magistratu, władze Otwocka sfinansowały zakup drona w 50 proc. z budżetu miasta. Drugą połowę środków pozyskano z rządowych programów.
Posłuży innym wydziałom
Pozytywne opinie na temat drona wyrażają zarządzający strażami miejskimi. - Dron został zakupiony w grudniu ubiegłego roku, obecnie jesteśmy w trakcie szkoleń. Już dziś wiemy jednak, że jest to trafiony zakup. Sama świadomość, że posiadamy takie urządzenie, odstrasza potencjalnych sprawców wykroczenia polegającego na spalaniu odpadów - mówi Ryszard Wegiera, zastępca komendanta Straży Miejskiej w Tczewie. - Dron posłuży również pracownikom niektórych wydziałów Urzędu Miasta. Jego zastosowanie jest bardzo szerokie. Przykładowo, pracownik wydziału geodezji może użyć drona w postępowaniu administracyjnym, w którym trzeba przeprowadzić oględziny miejsca, do którego dostęp jest niemożliwy bądź utrudniony - dodaje.
Ratuje życie, pomaga innym służbom
Dron może pomóc służbom ratującym życie i mienie. W wielu miastach pomógł straży pożarnej do oceny zagrożenia w trakcie pożarów. - O zakup drona zabiegali u nas przewodniczący rad osiedli. Daje on nam możliwość przeprowadzenia gruntownych kontroli nieruchomości, a w przypadku stwierdzenia popełnienia wykroczenia możemy obserwować konkretne lokalizacje - mówi Radosław Bielicki, naczelnik wydziału zabezpieczenia miasta Straży Miejskiej w Olsztynie. - Dron nie tylko pomaga w walce ze smogiem. W razie potrzeby możemy pomóc policji. Tak było w przypadku poszukiwania osoby zaginionej. Sprzęt oceniam bardzo pozytywnie. Mamy przeszkolonych czterech ludzi do jego obsługi i tylu w zupełności wystarczy - dodaje.
W okresie letnim mobilny monitoring
Zastosowań drona jest mnóstwo. Wystarczy dobra wola i wzajemne porozumienie urzędników, a zakupiony dron mógłby służyć wszystkim gminom na terenie powiatu tomaszowskiego. Żadna z nich nie ma straży gminnej ani systemu czujników Airly badających jakość powietrza. Można więc powiedzieć, że gminy nie mają narzędzi kontrolnych pozwalających na walkę z procederem palenia odpadami.
Czyste powietrze to nie wszystko. Choć wydaje się, że w przypadku zakupu drona służyłby on głównie w sezonie grzewczym, to jest możliwe jeszcze jedno jego zastosowanie. Zarówno władze miasta, jak i radni miejscy każdego roku dyskutują o tym, w których rejonach Tomaszowa jest potrzeba rozbudowy monitoringu miejskiego. Wskazywanych jest wiele miejsc, ale - jak wiadomo - takie inwestycje stanowią olbrzymie obciążenie dla budżetu miasta. Bez wątpienia dron mógłby służyć do monitorowania takich miejsc.
Mieszkańcy chcą drona
Spytaliśmy na Facebooku, co tomaszowianie sądzą o takim pomyśle. Opinie odwiedzających naszą stronę są w większości pozytywne. - Sprzęt by się przydał, ale razem ze służbami wystawiającymi mandaty. Nasza straż miejska miga się od interwencji, nawet gdy wskazuje im się adres - pisze pani Marzena. Przeciwnicy zakupu drona wypowiadający się pod tym samym postem usprawiedliwiają palących odpadami rosnącymi cenami węgla.
Przeprowadziliśmy również ankietę za pomocą Formularza Google. Wzięło w niej udział 104 mieszkańców Tomaszowa. Na pytanie, czy władze miasta powinny zakupić drona antysmogowego, 67 proc. badanych odpowiada: "Tak, bezwzględnie i niezwłocznie, nawet w przypadku konieczności sfinansowania takiego zakupu z budżetu miasta". 14 proc. biorących udział w ankiecie odpowiedziało: "Tak. Dron jest potrzebny, ale należy szukać odpowiednich programów i dofinansowań z budżetu państwa". 19 proc. ankietowanych jest przeciwna zakupowi drona i stwierdza, że są ważniejsze wydatki.
Nie mamy drona... i strażników
Obecnie problemem Tomaszowa jest nie tylko fakt, że nie mamy tego typu nowoczesnych narzędzi. Od 9 grudnia ub.r. notorycznie dochodzi do sytuacji, że dyżurny Straży Miejskiej nie przyjmuje zgłoszeń mieszkańców (również dotyczących nieprawidłowego spalania), informując, że patrol jest w dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji (najczęściej zajmuje się w tym czasie kontrolą maseczek w Galerii Tomaszów).
Nie wiadomo również, jakie są efekty działań tomaszowskiej Straży Miejskiej, kiedy stan osobowy jednostki jest wystarczający do podejmowania interwencji, a zgłoszenia telefonicznie normalnie przyjmowane. Komendant Straży Miejskiej odmówił mi udzielenia informacji na temat liczby interwencji podjętych w związku z nieprawidłowym spalaniem, liczby mandatów i pobranych próbek do badań. - Wszelkie działania Straży Miejskiej nie wynikające z przedmiotowych wskazań (kontroli maseczek na polecenie wojewody łódzkiego - przyp. red.) są ograniczone do niezbędnych lub niecierpiących zwłoki. Dlatego też dane statystyczne, o które Pan prosi nie oddadzą w pełni obrazu działań Straży Miejskiej w tematach poruszanych przez Pana - napisał Sławomir Wieruszewski.
Mieli plany i zrezygnowali
Władze miasta miały już w planach zakup drona antysmogowego. - Tak, są takie plany. Przymierzamy się do zakupu takiego urządzenia, natomiast najpierw chcemy je przetestować, dlatego pierwsze kontrole zostaną wykonane przez zewnętrzną firmę. Jesteśmy na etapie rozeznania rynku - mówiła w listopadzie 2019 roku Joanna Budny, rzeczniczka Urzędu Miasta.
Zakup drona został też zaproponowany w Budżecie Obywatelskim. Tomaszowianie nie zaaprobowali jednak tego pomysły. - Nie udało nam się pozyskać pieniędzy z Tomaszowskiego Budżetu Obywatelskiego, część ludzi nie rozumiała wówczas wielkiej potrzeby zakupu takiego urządzenia - mówiła Bogna Hes, wiceprzewodnicząca Komisji Rolnictwa i Ochrony Środowiska Rady Powiatu Tomaszowskiego.
Wiele wskazuje na to, że władze miasta zrezygnowały z kupna urządzenia. - Urząd Miasta na chwilę obecną nie planuje zakupu drona antysmogowego - informuje Joanna Grześkowiak, p.o. rzeczniczki Urzędu Miasta.
Krzysztof Krasnodębski
Komentarze