Nasi pocztowcy zaczynają długie świętowanie. W nadchodzącą sobotę (9 października) będzie Światowy Dzień Poczty, ustanowiony przez wyspecjalizowaną organizację ONZ - Światowy Związek Pocztowy (ang. Universal Postal Union) w 1969 roku na kongresie UPU w Tokio w Japonii. Natomiast za tydzień, 18 października, będzie Dzień Poczty Polskiej, czyli jej urodziny i to już 453. To równocześnie Dzień Listonosza.
18 października 1558 roku król Zygmunt II August wydał dekret ustanawiający pocztę. Ostatni z Jagiellonów, syn króla Zygmunta Starego i pochodzącej z Włoch Bony, po śmierci matki prowadził zawiłe procesy w celu zwrotu pieniędzy wywiezionych tam na przechowanie z powodu wojen i niepokojów w Polsce (tzw. sumy neapolitańskie) i potrzebował dobrej komunikacji. Drugą przyczyną było odzyskanie pozostałego we Włoszech spadku po matce.
Król w owym dekrecie mianował Włocha Prospera Prowanę przełożonym poczty. Do jego obowiązków należało uruchomienie regularnej łączności między Krakowem a Wenecją, przez Będzin, Tarnowskie Góry, Gliwice i Racibórz. Miał też obowiązek nadzoru nad jej regularnym funkcjonowaniem. Trasę włoską przebywano w ciągu 10 dni. Od roku 1562 trasa poczty została przedłużona z Krakowa do Wilna, a przebywano ją w 7 dni.
Rozwój usług pocztowych w Polsce zawdzięczamy w dużej mierze rodzinie Montelupich, której członkowie: Sebastian, Walery i jego synowie Walery, Karol i Dominik (we Lwowie) kierowali naszą pocztą w latach 1569-1662. Reorganizację poczty przeprowadził król Stefan Batory w 1583 roku, nadając jej charakter publiczny i ustanawiając jednolite opłaty od osób prywatnych, bez względu na odległość.
Przed rokiem 1772 było już 22 traktów pocztowych krajowych, od Wschowy i Drezdenka, po Kamieniec, Winnicę, Smoleńsk, Połock i Królewiec. Przesyłki pocztowe i ludzi przewożono dyliżansami z konnym zaprzęgiem. W 1743 roku podróżowano z Warszawy do: Rzymu 36 dni, do Paryża i Londynu 23 dni, do Wiednia 15 dni, a w kraju - do Wrocławia i Poznania 10 dni, do Krakowa 8 dni i do Lublina 4 dni.
Od chwili odzyskania niepodległości w 1918 roku pocztą, jako przedsiębiorstwem państwowym, zajmowało się od Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, następnie Ministerstwo Poczty i Telegrafów, a po 1945 roku Ministerstwo Łączności.
W ostatnich latach Poczta Polska przechodzi poważny kryzys, a pracownicy co jakiś czas protestują, a nawet strajkują. Znacznie zmniejszyło się zapotrzebowanie na jej usługi. Jednak, mimo innych środków łączności, jest nadal instytucją potrzebną. Nic nie zastąpi widokówki przesłanej z urlopu.
(poż)
Komentarze