Zaburzenia emocjonalne, lękowe, depresyjne, snu i koncentracji to tylko niektóre z problemów dzieci i młodzieży, wynikające głównie z trwającej pandemii i zdalnego nauczania. Dzieci są samotne, apatyczne, tracą kontakt z rówieśnikami, sięgają po środki psychoaktywne.

Przez pandemie i zdalne nauczanie dzieci, młodzież, niemalże nie odchodzą od komputerów, rzadko albo wcale  spotykają się z rówieśnikami, ich relacje słabną, a wyjść nie ma zresztą gdzie.

Dzieci płaczą za innymi dziećmi, a nastolatki, które kiedyś tak bardzo dbały o wygląd, czasem nawet niechętnie myją włosy, bo przecież i tak nikt tego przed ekranem nie zauważy. Według tego, co sygnalizują nam tomaszowscy rodzice, dzieci ciężko zachęcić do czytania książek, do umówienia się z kolegami, do obowiązków domowych, do czegokolwiek.

- Moja córka kiedyś była bardziej towarzyska, teraz już mniej, zresztą z kim ma się spotkać, jak każdy siedzi tylko w Internecie, w grach, na Facebooku. Dla nich lajk pod postem jest ważniejszy niż wszystko - mówi jedna z matek, która czuje się już bezsilna w próbach mobilizowania wchodzącej w wiek nastoletni dziewczynki.

To, że obecnie w całej Polsce, także w Tomaszowie, jest więcej przypadków zaburzeń lękowych i depresyjnych potwierdziliśmy w Poradni Psychologicznej dla Dzieci i Młodzieży przy Tomaszowskim Centrum Zdrowia, która istnieje od wiosny zeszłego roku i świadczy usługi w ramach umowy z NFZ. Więcej jest skierowań do tej poradni niż wcześniej.

- W czasie pandemii w naszej poradni najczęściej spotykamy się pacjentami z zaburzeniami emocjonalnymi. Młodzi pacjenci zgłaszają takie objawy jak: trudności w koncentracji uwagi, niechęć do podejmowania działań, zaburzenia snu polegające głównie na zmianie rytmu dobowego, obniżony nastrój, niechęć do kontaktów społecznych oraz lęki. Nie w każdym przypadku wyczerpane są kryteria diagnostyczne zburzeń depresyjnych czy lękowych - mówi Aneta Suwaj, koordynatorka poradni specjalistycznych z zakresu opieki psychiatrycznej w TCZ. - Dzieci i młodzież mają też problemy komunikacyjne z rodzicami oraz są bardziej narażone na uzależnienie od komputera i telefonu, ponieważ używają ich przez wiele godzin, m.in. jako formy spędzania czasu wolnego i kontaktu z rówieśnikami - dodaje. Aneta Suwaj uważa, że dużo z tych problemów wynika z izolacji, zdalnej nauki, która niekorzystnie wpływa na uczniów. Dzieci czują się zniechęcone, apatyczne, samotne.

Kiedy widzimy, że dziecko czy nastolatek ma problemy, trzeba jak najszybciej mu pomóc. Do wspomnianej poradni należy mieć skierowanie dla dziecka od lekarza pierwszego kontaktu, pediatry. Obecnie są to e-skierowania, które można uzyskać podczas teleporady w POZ. - W poradni dzieci znajdą pomoc psychologów i psychoterapeutów. Ich wizyty odbywają się osobiście. Obsługujemy je na bieżąco - mówi Aneta Suwaj. Niestety w całym mieście nie ma psychiatry dziecięcego na NFZ. Trzeba szukać takiej pomocy w regionie, w Łodzi. Psychiatria dziecięca jest w ogóle w całym kraju w zapaści. - Problem w tym, że jest bardzo mało takich specjalistów - mówi nasza rozmówczyni. W Polsce brakuje też psychoterapeutów dziecięcych.

Najciężej jest w rodzinach, gdzie już przed pandemią były problemy. - Jest psychiatra dziecięcy prywatnie, więc część osób korzysta. Ale np. w rodzinach dysfunkcyjnych tak się nie robi. A do Łodzi do psychiatry na NFZ takiemu rodzicowi nie chce się jechać - mówi nam tomaszowski pracownik socjalny. - Bywały sytuacje dużych zaburzeń u dziecka, chłopak trafił na odział psychiatryczny na Czechosłowacką w Łodzi, skąd go szybko wypuścili, a problem jest nadal nierozwiązany. Dzieciak tak z tym po prostu został - dodaje. I inne też często zostają. Zamknięci w pokojach, przed ekranami, z własną samotnością, z poczuciem beznadziei, z rodzicami, którzy często sami sobie nie radzą z pandemią, izolacją i strachem o przyszłość. Problemem, jak zauważa pracownik socjalny, z którym rozmawiamy, jest także wzrost nadużywania substancji psychoaktywnych u młodzieży. - To jest w tym momencie chyba większy problem niż picie alkoholu. Zdarza się, że młodzi ludzie aż załatwiają swoje potrzeby fizjologiczne z krwią, bo ranią jelita substancjami, w których jest nawet pokruszone szkło. Trudno to wykryć, nie ma zresztą testów, narzędzi do tego - opowiada.

Rośnie też przemoc wobec nieletnich, która ma znaczny wpływ na ich stan psychiczny i całe późniejsze życie, nie tylko swoje, ale i innych.

Poradnia Psychologiczna dla Dzieci i Młodzieży znajduje się w bloku przy ulicy Granicznej 63. Kontakt z rejestracją pod numerem telefonu 44 725-72-16.

Joanna Dębiec