Początek astronomicznej jesieni nastąpi 22 września o godz. 20.19. Jesień potrwa do 21 grudnia. Czasami daty te wypadają dzień wcześniej lub dzień później, a w roku przestępnym mogą być dodatkowo cofnięte o jeden dzień. Wkrótce będziemy przestawiać czas na zimowy (w ostatnią niedzielę października, czyli w tym roku w nocy z 25 na 26.10).
W trakcie jesieni astronomicznej dzień jest krótszy od pory nocnej, z każdą kolejną dobą dnia ubywa, a nocy przybywa. We wrześniu i październiku las aż drży w posadach od ryku jeleni i dźwięku uderzających o siebie poroży. Ogromne samce walczą w porze godowej o zdobycie stada łań. Natomiast dużo mniejsze kozły sarny zrzucają w tym okresie poroże. Drzewa zrzucają liście, aby nie tracić przez nie wody w czasie zimy. Sygnałem do tego jest dla nich długość dnia.
Odloty ptaków są najbardziej dostrzegalnym znakiem jesieni. Odleciały już kraski, słowiki, bociany, lelek kozodój, dudek, rudzik i sokół wędrowny. W wielkie gromady na skrajach lasów zbierają się w pogodne dni mysikróliki. We wrześniu można obserwować też liczne ptaki lecące z północy. Część z nich pozostaje u nas na zimę, inne lecą dalej na południe. Z północy ciągną stada drozdów, najbardziej jednak widoczne są nawet kilkutysięczne stada gawronów. Nasze gawrony odlatują na południe, a ich miejsce zajmują gawrony z północy i wschodu. Często w ich towarzystwie lecą gromady kawek. Coraz rzadziej można zobaczyć motyle. Ale nadal jeszcze odbywają loty rusałki pawik i wstęgówka jesionka. Spotkać też można drugie pokolenia motyli rusałki admirała i rusałki wierzbowca. Masowo pojawia się we wrześniu groźny szkodnik sosen - barczatka sosnówka o rozpiętości skrzydeł nawet do 90 mm.
W lasach i parkach dojrzewają masowo owoce: kasztanowca, buka, dębu, brzozy oraz jarzębiny. Po drzewach uganiają się wiewiórki gromadzące zapasy na zimę. (Uwaga: jeśli jesienią wiewiórki mają bardziej puszyste ogony niż zwykle lub gromadzą duże zapasy - należy się spodziewać ostrej zimy). Podobnie postępują drobne gryzonie. Natomiast zwierzęta zasypiające na zimę przybywają teraz na wadze, odłożona pod skórą warstwa tłuszczu pozwoli im na przetrwanie zimy. Pomieszczenia zimowe szykują już sobie gryzonie polne. Symbolem nadejścia jesieni jest też babie lato - długie nitki pajęczyny snutej przez młode pajączki, niesione wiatrem w czasie ciepłych i słonecznych dni jesiennych.
Prognoza pogody na jesień według dawnych kalendarzy przedstawia się następująco: pogoda będzie zmienna, częste deszcze, chmury i wiatry. Wilgotno. Na przełomie września i października możliwe krótkie ocieplenia. Jesień tylko z początku bywa dosyć sucha i ciepła. Ochłodzenie w drugiej połowie października, możliwe silne przymrozki i pierwsze opady śniegu. Druga część jesieni łagodniejsza, ale mglista i pełna szarug. Jeśli w końcu lata lub na początku jesieni drobne ptaszki śpiewające zbierają się w gromady, należy spodziewać się szybkiego nadejścia zimy i mrozów. Zima zapowiada się surowa i śnieżna, jeżeli orzechy włoskie dobrze obrodzą i w lasach jesienią było mało grzybów.
jerg
Komentarze