Środa, 25 lutego 2026, Imieniny: Almy, Cezarego, Jarosława

 

sernik mGdy myślimy o typowo polskich ciastach, na pierwszym miejscu pojawia się sernik, później jabłecznik i makowiec. Sernik gra główną rolę na polskich stołach, w kawiarniach, cukierniach i restauracjach, zarówno od święta, jak i w dzień powszedni.


Przepisów na sernik znajdziecie pewnie tyle, ile rodzin w Polsce, czyli bez liku. Każdy ma swój sposób na najlepsze serowe ciasto, a w każdym przepisie gwiazdą jest polski, fenomenalny na skalę światową, twaróg.

 

Twaróg, który cenimy głównie za bogactwo wysokiej jakości, łatwo przyswajalnego przez nasz organizm białka, które wspiera procesy budulcowe w naszych organizmach. Dodatkową zaletą twarogu jest znacząca zawartość witaminy B12, która m.in. wspomaga zdrowie naszego układu nerwowego i funkcji psychologicznych, przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu energetycznego, pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, a także przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia.

Zbliżają się święta Bożego Narodzenia, których nie wyobrażamy sobie bez tradycyjnego sernika. Tylko który przepis na to słynne, polskie ciasto jest najstarszy i który z nich możemy traktować jako przepis źródłowy?

Według przepisu na serownik z 1910 roku, zapisanego przez Antoniego Teslara, kucharza hrabiów Potockich z Krzeszowic k. Krakowa, potrzeba aż 3 kg sera, 1 ugotowaną w całości pomarańczę, którą należy przecierać przez gęste sito i wrzucić do dużej miski (zastosowane ilości wskazują na tradycję przyjmowania wielu gości). Oddzielnie w cieple ubija się 54 żółtka z 75 dag cukru, a do otrzymanej masy delikatnie należy dodać ubitą pianę z 54 białek. Taką masą rozprowadza się powoli ser i dosypuje 28 dag mąki oraz wlewa 42 dag klarowanego masła, do tego należy dodać dużo cykaty (kandyzowane skórki owocowe), rodzynki sułtańskie i korynckie. Wszystko to wykłada się na wcześniej upieczony spód z kruchego ciasta i piecze w wolnym piecu (w niskiej temperaturze) przez 1,5 godziny.

Innym tradycyjnym przepisem na sernik chwali się Jura Krakowsko-Częstochowska. Tam można zjeść pyszny sernik jurajski. To prostokątne ciasto serowe przygotowywane z dwukrotnie mielonego twarogu, do którego dodajemy żółtka utarte z cukrem i masłem. Do tak przygotowanej masy dokładamy na sztywno ubitą pianę, delikatnie mieszając. Serową masę wykładamy na wcześniej upieczone kruche ciasto. Specjalne ramki z drewna wiśni, w których jest pieczony sernik jurajski, nadają mu wyjątkowego smaku. Wierzch ciasta pokrywa cienka warstwa galaretki i wiórki kokosowe lub biała czekolada.

W Ryczowie, w woj. małopolskim, można skosztować sernik królewski udekorowany upieczoną pianką o nieregularnym, falującym kształcie i oprószonym wiórkami kokosowymi. Po przekrojeniu sernika można znaleźć pięć warstw: ciasto półkruche, jasnokremową masę serową, czekoladową masę serową, piankę i rodzynki. Do tego sernika zamiast masła należy dodać olej. Przepis przewiduje też długie, godzinne pieczenie w temperaturze 180ºC.

W województwie łódzkim, na wsiach Polski środkowej, już od XIX w. na świątecznych stołach króluje sernik z Nagawek. To ciasto z masą serową, posypane kruszonką, jest wypiekane na cieście kruchym lub drożdżowym. Jak na sernik przystało, jego głównym składnikiem jest dobrze odciśnięty, tłusty twaróg z dodatkiem jaj, cukru i masła, aromatyzowany skórką z cytryny. Można znaleźć go w wersji z lukrem lub kruszonką.

W województwie podkarpackim sernikiem tradycyjnym jest serownik handzlowski, do którego spód jest przygotowywany najczęściej z ciasta drożdżowego, a masa serowa z mielonego twarogu, żółtek, masła (nie wolno topić) i cukru. Do utartej masy dodaje się ubitą pianę z białek z cukrem oraz wzbogacamy wanilią i rodzynkami. Serownik dekoruje się przed pieczeniem paseczkami z ciasta, ułożonymi na krzyż i piecze godzinę w posmarowanej smalcem "patelni".

Pojezierze Kaszubskie to już zupełnie inna historia sernikowa. Ten rejon charakteryzuje się tradycją pieczenia kaszubskiego sernika z ziemniakami. Ugotowane i przeciśnięte przez praskę ziemniaki należy mieszać ze zmielonym, co najmniej dwukrotnie, twarogiem i utartym masłem z cukrem, żółtkami i na końcu porcjami dodaje się ubite na sztywną pianę białka. Dodaje się też pomarańczową skórkę i rodzynki. Piecze 1,5 h w 175ºC i pokrywa białym lub kakaowym lukrem.

Wśród tradycyjnych przepisów znaleźć można jeszcze sernik z kartoflami z Jaszczowa, serowiec sędziszowski i syrnik z krupami, a w cukierniach i na polskich stołach można spotkać więcej różnorakich nazw i smaków serników. (za: PAP Media Room)

and

Pin It

Komentarze





Naprawa sprzętu AGD

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Materiały Urzędu Miasta

TIT - Tomaszowski Informator Tygodniowy
Agencja Wydawnicza PAJ-Press

ul. Długa 82
97-200 Tomaszów Mazowiecki,
tel. 44 724 24 00 wew. 28 (biuro ogłoszeń)
tel. kom. 609-827-357, 724-496-306

WYRÓŻNIONE

Zaczął się remont na Spalskiej i Luboszewskiej

Ulice Luboszewska i Spalska łączą s...

Władek wicemistrzem olimpijskim

Łyżwiarz KS Pilica Vladimir Semirun...

Śmieciowy problem

I to duży. Problem jest i narasta, ...

Randka z książką

To tytuł walentynkowej akcji czytel...

Przeprowadzka biblioteki na finiszu

– Jeśli nic nieprzewidzianego się n...

Most na ul. Legionów nadal nieprzejezdny

Zamknięcie przeprawy przez Wolbórkę...

Miłość wśród skał i nietoperzy 

Warto wiedzieć, że Groty Nagórzycki...

Kolejki i nerwy na poczcie

Od dawna mówi się o kryzysie w Pocz...

Kiedy? Gdzie? Co?

Sprawdź najbliższe wydarzenia kultu...

Dom Pamięci w Spale zaprasza

Odwiedzając Spałę, warto zajrzeć do...

NAJNOWSZE

Bieg „Tropem Wilczym”  - zapisz się już dziś

Nadleśnictwo Spała, Centralny Ośrod...

Dom Pamięci w Spale zaprasza

Odwiedzając Spałę, warto zajrzeć do...

Kolejki i nerwy na poczcie

Od dawna mówi się o kryzysie w Pocz...

Przeprowadzka biblioteki na finiszu

– Jeśli nic nieprzewidzianego się n...

Władek wicemistrzem olimpijskim

Łyżwiarz KS Pilica Vladimir Semirun...

Zaczął się remont na Spalskiej i Luboszewskiej

Ulice Luboszewska i Spalska łączą s...

Czy w Tomaszowie jest bezpiecznie? 

Coroczna odprawa służbowa Komendy P...

Będzie nowy "Olimpijczyk"

Centralny Ośrodek Sportu – Ośrodek ...

Miłość wśród skał i nietoperzy 

Warto wiedzieć, że Groty Nagórzycki...

Śmieciowy problem

I to duży. Problem jest i narasta, ...

WYDARZENIA

Złote Łyżwy dla Tomaszowian

W Arenie Lodowej 21 i 22 lutego odb...

Kolejki i nerwy na poczcie

Od dawna mówi się o kryzysie w Pocz...

Kiedy? Gdzie? Co?

Sprawdź najbliższe wydarzenia kultu...

Miłość wśród skał i nietoperzy 

Warto wiedzieć, że Groty Nagórzycki...

Czy w Tomaszowie jest bezpiecznie? 

Coroczna odprawa służbowa Komendy P...

Władek wicemistrzem olimpijskim

Łyżwiarz KS Pilica Vladimir Semirun...

Randka z książką

To tytuł walentynkowej akcji czytel...

102. urodziny pani Stanisławy

Pani Stanisława Dąbrowska ze Stanis...

Wakaty obsadzone

W gminach Rzeczyca i Ujazd w niedzi...

Sukcesy saneczkarzy z Rzeczycy 

Zawodnicy z Uczniowskiego Klubu Spo...