W nocy z soboty na niedzielę, z 28 na 29 października zmienimy czas letni na zimowy (astronomiczny). Będziemy spać, bawić się lub pracować godzinę dłużej - po 2.59 znów będzie 2.00.
To oczywiście będzie mieć swoje konsekwencje. Niekoniecznie przykre: w przypadku pracujących na dyżurze lub zmianie ta dodatkowa godzina, zgodnie z kodeksem pracy, traktowana jest jak nadliczbowa - przysługuje za nią odbiór czasu wolnego lub, oprócz normalnego wynagrodzenia, dodatek w wysokości 100% (za pracę w nocy). Natomiast pasażerowie nocnych pociągów po prostu spędzą godzinę dłużej w podróży - w momencie przesuwania wskazań zegarów składy na godzinę zatrzymają się na najbliższej stacji, tak by dotrzeć do celu zgodnie z rozkładem jazdy. Trzeba też pamiętać, że przynajmniej przez część nocy nie będzie dostępu do zawartości kont bankowych. Możliwe będą tylko płatności gotówkowe, a o jej ewentualny "zapas" musimy zadbać wcześniej.
Jako ciekawostkę dodajmy, że zmiana czasu na zimowy jest korzystna dla "sercowców". Są badania dowodzące, że przestawienie zegarów o godzinę do przodu o 10% zwiększa ryzyko zawału w następujące po zmianie poniedziałek i wtorek. Za to ich cofnięcie sprawia, iż liczba zawałów się zmniejsza.
Potrzebę rozróżnienia czasu na letni i zimowy postulować miał już jeden z ojców założycieli Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej Benjamin Franklin (1706-1790), ale jego argumenty nie zostały potraktowane poważnie. Podział istnieje od 107 lat - jako pierwsi czas letni, zwany wówczas "wojennym", wprowadzili 30 kwietnia 1916 r. Niemcy. Chciano w ten sposób zaoszczędzić cenny podczas wojny węgiel, używany do produkcji energii elektrycznej. 1 października wrócono do czasu zimowego. W Polsce takie przejścia zaczęto stosować w okresie międzywojennym. Utrzymały się podczas okupacji hitlerowskiej, później w latach 1946-1949 i 1957-1964. Obecnie obowiązują - z jednorazową przerwą w okresie stanu wojennego - od 1977 r. Nie tylko na podstawie prawa krajowego, ale od 2001 r. również unijnej dyrektywy. Zgodnie z nią, począwszy od 2002 r. okres czasu letniego kończy się w każdym państwie członkowskim o godz. 1.00 czasu uniwersalnego (GMT), w ostatnią niedzielę października. Czas zimowy trwa w Polsce około 5 miesięcy. Letni wprowadzony zostanie ponownie w ostatni weekend marca, tj. w nocy z 30 na 31.03.2024 r.
Jako kraj i Wspólnota jesteśmy pod tym względem w mniejszości. Wg portalu WorldTimeZone.com, sezonowa zmiana czasu stosowana jest już tylko w niespełna 70 państwach, w niektórych wyłącznie na wybranych obszarach. Rozróżnienie na czas letni i zimowy stosowane jest we wszystkich krajach europejskich poza Islandią, nie obowiązuje także w Rosji i na Białorusi. Nie ma go w większości państw azjatyckich, w tym w Japonii, Indiach i Chinach, stosowane jest tylko w niektórych krajach Bliskiego Wschodu, m.in. w Izraelu, Iranie i Syrii. W Ameryce Północnej oraz w Brazylii, Chile, Paragwaju i Urugwaju podział obowiązuje w wybranych regionach. Inne państwa Ameryki Południowej z niego zrezygnowały. W Afryce czas letni stosują: Libia, Maroko i Namibia.
Co roku możemy usłyszeć, że być może zmiana czasu następuje w Polsce po raz ostatni. Nigdy się tak jednak nie dzieje i w najbliższych latach także się tak nie stanie. W 2021 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii wydało oświadczenie, iż nie pracuje nad zniesieniem zmian czasu. Komisja Europejska zaleca państwom członkowskim UE kontynuowanie obecnych regulacji dotyczących czasu zimowego i letniego przez najbliższe 5 lat (2022-2026) - poinformowano.
Zmiany czasu wielu z nas drażnią, nie jest jednak tak, iż mają one wyłącznie przeciwników. Argumenty za i przeciw zebrał m.in. Główny Urząd Miar, na którego stronie internetowej (www.gum.gov.pl) znaleźć można portal informacyjny dotyczący zmian czasu.
wk
Komentarze