Osoby borykające się z depresją, chorobą afektywną dwubiegunową, schizofrenią, nerwicą czy różnymi uzależnieniami, w tym od alkoholu i dopalaczy, są wśród nas, choć nie zawsze chcemy to dostrzec i umiemy je dostrzec. Właśnie dla nich w tomaszowskim szpitalu powstaje Centrum Zdrowia Psychicznego.
Oddział psychiatryczny jest z jednej strony taki jak inne, bo każdy może tam trafić, a z drugiej strony specyficzny, ponieważ ludzie cierpiący na choroby psychiczne wciąż często są stygmatyzowani. Tymczasem choroby psychiczne, takie jak np. depresja, stają się największym zagrożeniem dla ludzi na świecie, co spotęgowała też pandemia.
W Tomaszowie pomoc psychiatryczna ma się polepszyć dzięki powstaniu w Tomaszowskim Centrum Zdrowia Centrum Zdrowia Psychicznego. - Tworzymy u nas Centrum Zdrowia Psychicznego typu A, które opiera się na tym, iż na każde 100 tys. populacji osób dorosłych przypisanych jest 25 łóżek. Nasz powiat ma tej populacji ponad 89 tys. osób dorosłych. W ramach Centrum wyznaczymy te miejsca, czyli 23, 24 łóżka - mówi Konrad Borowski, naczelny pielęgniarz TCZ, który jest koordynatorem projektu powstania CZP.
W jego skład, oprócz Oddziału Psychiatrycznego, wchodzi Poradnia Zdrowia Psychicznego, Oddział Psychiatrii Dziennej, czyli już wcześniej u nas działające, oraz nowość, czyli psychiatria środowiskowa. Będzie ona, jak i całe Centrum, realizowana w TCZ od października br.
- Pacjent, który jest w Poradni Zdrowia Psychicznego, a nie musi być hospitalizowany w szpitalu, będzie też doglądany przez naszych specjalistów w domu - wyjaśnia Konrad Borowski. To, według dra nauk medycznych Macieja Kowmana, koordynatora Oddziału Psychiatrycznego, duża zmiana dla pacjentów, ich rodzin i funkcjonowania oddziału. - Pacjenci będą przypilnowani przez naszych specjalistów z zespołów wyjazdowych, także pod kątem brania przez nich leków, co zmniejszy liczbę hospitalizacji. Mamy wielu pacjentów, którzy wracają do nas np. po dwóch, trzech miesiącach po wyjściu ze szpitala, bo od razu po jego opuszczeniu przestają niestety przyjmować leki - mówi dr M. Kowman.
Dzięki temu mogą zwolnić się miejsca dla osób trafiających na Oddział Psychiatryczny pierwszy raz, w nagłych przypadkach, takich jak np. próby samobójcze i inne kryzysowe sytuacje. Dużą rolę w psychiatrii środowiskowej spełniać ma asystent zdrowienia. - Jestem po rozmowie w sprawie podjęcia pracy z taką osobą i mam nadzieję, że dołączy do naszego zespołu. Warto podkreślić, że też jest to osoba, która miała własne doświadczenia z zakresu psychiatrii, była pacjentem, bo właśnie takie osoby są przyjmowane na te stanowiska. Pokazują innym, że można wyjść z kryzysu, działać, pracować i funkcjonować w otoczeniu - informuje K. Borowski. Swoje zadania będzie mieć też pracownik socjalny, pomagający w załatwianiu różnych spraw w MOPS-ie czy GOPS-ie.
Zespoły wyjazdowe pomogą też osobom z zespołem otępiennym, które nie są w stanie dotrzeć do szpitala. Do pacjentów będzie jechać np. lekarz, pielęgniarka, psycholog w zależności od schorzenia pacjenta i potrzeby. Trend w psychiatrii na całym świecie jest taki, że najlepsze efekty leczenie osiąga się w warunkach naturalnych pacjenta, pozaszpitalnych. Konrad Borowski wskazuje na fakt, że pacjenci pochodzą z różnych środowisk, domów, często nie mają wsparcia rodziny i warunków do zdrowienia. Jest np. pacjent w wieku ok. 50-60 lat, a mieszka z ojcem mającym ok. 90. Ciężko jest staruszkowi nakłonić syna do brania leków. - Problemami osób z chorobami psychicznymi żyją często osoby najbliższe, całe rodziny, jest więc też możliwość spotykania się w TCZ w Poradni Zdrowia Psychicznego. Będzie również działała grupa wsparcia z terapeutami - wyjaśnia naczelny pielęgniarz.
- Pomoc całą dobę
W ramach Centrum będzie uruchomiony punkt konsultacyjno-zgłoszeniowy, czyli rodzaj rejestracji, ale też doraźnej pomocy. - Można się tam zgłosić po wsparcie. Bez żadnego skierowania, praktycznie z ulicy. Będzie tam dyżurowała osoba, która ma za zadanie pokierować mieszkańca, czy powinien skorzystać z opieki dziennej, stacjonarnej, czy może z psychoterapii bądź oddziału leczenia alkoholowych zespołów abstynencyjnych - tłumaczy Maciej Kowman. Punkt będzie działać od poniedziałku do piątku w godz. 8-18. - W późniejszych godzinach funkcję tę przejmuje oddział, więc zgłaszać się można tak naprawdę całą dobę - zauważa K. Borowski.
Punkt będzie zlokalizowany na parterze budynku przy ul. Granicznej, tam gdzie obecnie działa Poradnia Fizykoterapii, ona będzie przeniesiona z powrotem do szpitala przy ul. Niskiej (gdzie dobiega końca remont). Pomieszczenia przy ul. Granicznej zostaną odświeżone. Będą w nich gabinety dla psychoterapeutów, terapeuty środowiskowego, grupy wsparcia. Będą tam mogli spotykać się pacjenci i osoby ze stowarzyszeń abstynenckich, które współpracują ze szpitalem. - W leczeniu chorób psychicznych wparcie odgrywa znaczącą rolę - twierdzi naczelny pielęgniarz.
Dr Maciej Kowman podkreśla też ważną rolę w CZP oddziału dziennego. - Dzięki niemu, pacjenci, zwłaszcza ci po dłuższej hospitalizacji, nie wychodzą po pobycie na Oddziale Psychiatrycznym od razu na głęboką wodę, ale mogą uczestniczyć w różnych zajęciach w godzinach od 9 do 15. Jest muzykoterapia, psychoterapia, zajęcia plastyczne, różne wyjścia i inne - mówi M. Kowman. Uważa, że dzięki powstaniu Centrum Zdrowia Psychicznego mogą zmniejszyć się kolejki do specjalistów w Poradni Zdrowia Psychicznego.
- Zmieniają się tylko substancje
Niestety Oddział Psychiatryczny w TCZ jest niemal ciągle pełny. Co dwa, trzy miesiące trafiają tam osoby po upojeniu i z psychozami alkoholowymi. Są też oczywiście pacjenci z depresją, schizofrenią, zaburzeniami lękowymi, chorobą afektywną dwubiegunową, zespołami otępiennymi, osoby starsze cierpiące na Alzheimera oraz uzależnione od różnych substancji. Cały czas jest w Tomaszowie problem z dopalaczami. - Zmieniają się tylko substancje. Po objawach możemy stwierdzić, z jakiej grupy substancjami mamy do czynienia - zauważa dr nauk med. Maciej Kowman.
Będą zatrudnieni: kolejni trzej psychoterapeuci, trzej psycholodzy kliniczni oraz terapeuci środowiskowi (tych dotychczas nie było). Centrum Zdrowia Psychicznego ma w założeniu współpracować również z warsztatami terapii zajęciowej, ośrodkami kultury itd., żeby aktywizować osoby z problemami natury psychicznej. Zmieni się też finansowanie psychiatrii w Tomaszowie. - Dziś osobny kontrakt ma Poradnia Zdrowia Psychicznego, osobny Oddział Psychiatryczny i psychiatria dzienna. W ramach Centrum to się zaciera, pieniądze na te cele płacone są jako stawka kapitacyjna. Jest płacona stawka na każdego dorosłego mieszkańca naszej populacji, czyli 89 tys. ludzi, wypłaty są na dane półrocze. Finansowanie więc się poprawi. Trzeba jednak pamiętać, że psychiatria w Polsce nie jest najlepiej opłacanym świadczeniem. Większość szpitali czy oddziałów psychiatrycznych jest na minusie, a w przypadku działania Centrów Zdrowia Psychicznego jest odwrotnie, one się bilansują i są dodatnie. Szpital nie będzie musiał tyle dokładać - tłumaczy Konrad Borowski.
- W planach nowy oddział i psychiatria dziecięca
Wniosek o utworzenie CZP opiniowany był przez Narodowy Instytut Psychiatrii i Neurologii oraz Ministerstwo Zdrowia. Projekt Tomaszowskiego Centrum Zdrowia uzyskał 11 wynik na 80 złożonych w kraju. - Będziemy się starali rozszerzać działalność CZP o centrum typu B, czyli także na sąsiednie powiaty: opoczyński i rawski. Należy oczywiście pamiętać, że tomaszowski szpital dziś i tak zabezpiecza prawie ćwierć miliona ludzi w zakresie psychiatrii, bo nie ma jej w Piotrkowie, Opocznie czy Rawie Mazowieckiej - mówi K. Borowski.
Warto też zwrócić uwagę na to konieczność, o której mówią pacjenci - rozdzielenia na oddziale pacjentów z chorobami psychicznymi od tych z problemami alkoholowymi. - Nie chowamy głowy w piasek. Infrastruktura, jaką mamy na oddziale, bardzo nas ogranicza. Dlatego też przygotowujemy projekt, mamy koncepcję budowy nowego budynku psychiatrii, który będzie oddziałem z prawdziwego zdarzenia z hostelem, oddziałem podzielonym na część damską i męską czy w zależności od leczonych schorzeń, z różnymi formami leczenia, jakich dziś nie mamy, takich jak elektrowstrząsy - wyjaśnia K. Borowski. Będzie ono położone między obecną psychiatrią, pogotowiem a Nu-Medem. Najświeższą informacją jest to, że można już wnioskować o nowe środki w ramach Funduszu Medycznego na psychiatrię i Centrum Zdrowia Psychicznego w TCZ ma zamiar z tej możliwości skorzystać. Dr Maciej Kowman ma też nadzieję, że w ramach Centrum powstanie również poradnia psychiatrii dziecięcej, do której obecnie tomaszowianie nie mają w ogóle dostępu.
Joanna Dębiec
Komentarze