147 żydowskich dzieci urodziło się w czasie, gdy w centrum Tomaszowa istniało ścisłe, zamknięte getto, tj. w latach 1941-1942.
Najczęściej w domach z udziałem akuszerek, czasem w żydowskim szpitalu położonym na jego terenie. Salomon, Mordechaj, Jenta, Miriam, Melech, Perla... I jako ostatnia, Basia, córeczka Minki Landsberg i Pinkusa Klejnmana, urodzona 2 października 1942 r. przy ul. Radomerstrasse 11 (przed wojną Bóżniczej, obecnie Bohaterów Getta Warszawskiego). Zdobycia jak najwięcej informacji o tych noworodkach, miejscach ich narodzin i rodzinach podjęła się Fundacja Pasaże Pamięci.
Na początku znane były imiona. Potem była mozolna praca z materiałami źródłowymi, prowadzona przez grupę badawczą wolontariuszy, kierowaną przez dr Justynę Biernat z Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk, prezeskę i fundatorkę Fundacji. Owocem dwóch lat poszukiwań jest wyjątkowa, polsko-angielska książka Dzieci tomaszowskiego getta/Children of the Tomaszów Mazowiecki Ghetto - kompendium wiedzy na temat noworodków i ich rodzin. Na jej kartach Justyna Biernat, Bernadetta Czapska, Sławomir Fałek, Agnieszka K. Kuba i Rafał Piekarski odzyskują imiona i historie najmłodszych żydowskich dzieci (obok nich, w powstanie opracowania zaangażowani byli: Adam Gliksman jako jeden z redaktorów, Kosma Woźniarski - autor rysunków-mapek getta i Michalina Stańdo, która zajęła się jej tłumaczeniem). Pozostał jedynie druk i w nim Fundacja potrzebuje wsparcia.
Pod adresem: zrzutka.pl/dj2eys jeszcze przez kilka dni trwa zbiórka środków na ten cel. Dotychczas udało się zgromadzić jedną piątą z potrzebnych 8 tys. zł. Wpłacić można dowolną kwotę, przy czym do wyboru jest też pięć (od 60 do 1000 zł) z nagrodami w postaci książek, imiennych podziękowań czy logo w publikacji).
Zbiórka na wydanie książki prowadzona będzie także podczas spaceru śladami dzieci tomaszowskiego getta, który dr Biernat poprowadzi w sobotę, 24 czerwca w godz. 11.00-12.30 z parku przy ul. Wschodniej. To także część fundacyjnego projektu "Dzieci getta", współfinansowanego przez Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny. Więcej na jego temat przeczytać można na stronie: pasazepamieci.pl/pl/dzieci-getta.
wk
Komentarze