Kolonoskopia ratuje życie – to zdanie możemy usłyszeć od lekarzy i pielęgniarek. I to jest prawda. Jednak czas oczekiwania na to badanie jest bardzo długi. Jakie są terminy w Tomaszowie i województwie?

Kolonoskopia to bezpieczne badanie diagnostyczne i profilaktyczne jelita grubego, które pozwala lekarzowi dokładnie obejrzeć jego wnętrze za pomocą giętkiego aparatu z kamerą (kolonoskopu). Daje możliwość wykrycia wczesnych stadiów nowotworu, a także stanów przedrakowych (polipów), które można od razu bezboleśnie usunąć, zapobiegając rozwojowi choroby. Rak jelita grubego niestety zbiera żniwo – jest trzecim najczęściej występującym nowotworem złośliwym w Polsce. Szacuje się, że profilaktyka raka jelita grubego zmniejsza śmiertelność z jego powodu o 50–60%. Niestety częstość zachorowań na ten nowotwór w Polsce stale rośnie.

Na temat kolonoskopii krąży wiele mitów i stereotypów. Czasem z tego powodu ludzie boją się badania i lekceważą własne zdrowie i życie. Tomaszowianie często "leczą się" u tzw. doktora Google, a opierając się na internetowych opiniach, unikają tego badania, zwłaszcza bez znieczulenia. Ludzie piszą czasem w sieci, że badanie jest bardzo bolesne. Tymczasem doświadczeni lekarze wykonają je tak, że ból jest znikomy, a właściwie jest to bardziej pewnego rodzaju chwilowy dyskomfort. Dużo zależy od naszego nastawienia psychicznego.

Nie można bać się tego badania. Bać, a raczej chronić się należy przed rakiem. Jak mówią nasi czytelnicy, bardzo dobrze i bezboleśnie wykonywana jest kolonoskopia w Pracowni Endoskopowej w Tomaszowskim Centrum Zdrowia. Empatyczne podejście do pacjenta, przygotowanie do badania i sposób jego przeprowadzania jest godny pochwały. Niestety sama kadra przyznaje, że na badanie czeka się długo i są limity ze strony NFZ. Od kwietnia 2026 r. Narodowy Fundusz Zdrowia zmienił zasady finansowania badań (m.in. kolonoskopii i gastroskopii) wykonywanych powyżej ustalonego limitu w kontrakcie. Fundusz płaci za nie 60% stawki (tzw. nadwykonania), co spowodowało, że niektóre placówki wstrzymują zapisy lub wydłużają terminy. Limitami nie są objęci pacjenci do 18. roku życia i pacjenci z podejrzeniem lub rozpoznaniem nowotworu posiadający kartę DiLO (Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego).

Ile czeka się na kolonoskopię w tomaszowskim szpitalu? Jak mówi Lidia Danaj z sekretariatu prezesa zarządu Tomaszowskiego Centrum Zdrowia, pierwszy wolny termin na przypadek pilny to 7 stycznia 2027 r., zaś na przypadek stabilny to 8 kwietnia 2027 r. – Od początku roku wykonano w TCZ 380 badań kolonoskopii – informuje Lidia Danaj.

Gdzie są mniej odległe terminy na to badanie w województwie łódzkim? Wyszukiwarka NFZ pokazuje nam, że najwcześniej zrobimy ją w naszym mieście (na cito) 27 sierpnia tego roku w Centrum Medycznym Mirmed w Tomaszowie (stan na 6 lipca br.). 

NFZ zapewnia, że W Polsce wykonuje się dużo kolonoskopii. Jak jest z tym badaniem w naszym województwie? Anna Leder, rzeczniczka prasowa Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ mówi, że w Łódzkiem z programu profilaktyki raka jelita grubego można skorzystać w 19 pracowniach endoskopii. – Badania profilaktyczne nie są limitowane przez NFZ. Rośnie liczba badań i nakłady na ich sfinansowanie. W 2025 r. Łódzki NFZ wydał na badania w programie 6 mln zł. Najwięcej chorych było pod opieką szpitala im. Kopernika w Łodzi – 828 pacjentów. Kompleksowa opieka onkologiczna dla pacjentów z rakiem jelita grubego realizowana jest w pięciu placówkach w województwie łódzkim – przekazała nam rzeczniczka.

W 2025 wykonano blisko 6400 badań w ramach programu. To więcej niż w 2024 roku – wówczas 6044 osoby skorzystały z bezpłatnej kolonoskopii. W latach 2024–2025 ponad 1900 pacjentów było leczonych w ramach kompleksowej opieki nad pacjentem z nowotworem jelita grubego. 

– Program profilaktyki raka jelita grubego nie jest przez NFZ limitowany finansowo. NFZ zapłaci za każde wykonane w programie badanie. W województwie łódzkim do badań w programie kwalifikuje się 512 tys. mieszkańców. Niestety zaledwie 18% z nich zgłosiło się na badanie. Najmniej badań wykonali mieszkańcy powiatu kutnowskiego i łęczyckiego – 12%, najwięcej bełchatowskiego i pabianickiego ok. 24% – informuje Anna Leder.

Program jest dla osób w wieku od 50 do 65 lat lub od 40 do 49 lat, jeśli u najbliższych krewnych pacjenta rozpoznano nowotwór jelita grubego. Warto pamiętać o tym, że rak jelita grubego jest bardzo podstępny i długo może nie dawać objawów. Warto starać się o badanie kolonoskopii i szukać terminu, nim będzie za późno.

J.D.