Był 9 maja 1966 roku, gdy po raz pierwszy na ekranie pojawili się Janek Kos, Gustlik – Gustaw Jeleń, Olgierd Jarosz i Grześ – Grigorij Saakaszwili oraz "Kuleczka", Szarik, czyli dzielna załoga czołgu T-34-85 nr 102 "Rudy".

 "Czterej pancerni i pies" w reżyserii Konrada Nałęckiego kręcony był między innymi w regionie łódzkim, w tym w Tomaszowie Mazowieckim i pobliskiej kopalni piasku Biała Góra, Inowłodzu i Spale, Poświętnem, Ujeździe i Wolborzu. Od 2011 roku w Skansenie Rzeki Pilicy – dzięki współpracy z Klubem Pancernych – na fanów serialu czeka tablica z mapą Nadpilicza i szlakiem "miejscówek" związanych z produkcją.

Tomaszów i jego okolice "wystąpiły" w wielu znanych polskich filmach. To jednak właśnie w "Czterech pancernych" prawdopodobnie nasze miasto debiutowało w roli pleneru. To nieistniejący już, rozebrany w lipcu 2015 roku zabytkowy most kolejowy na rzece Pilicy wystąpił w roli przeprawy bronionej przez oddział rotmistrza Kality wspierany przez załogę "Rudego 102". Sama Pilica zaś – ściślej, jej odcinek płynący nieopodal tak zwanych Małych Grot Nagórzyckich – zagrała Odrę, nad którą pancerni wbili słup z godłem Polski. Przez nią także – tym razem przy Przystani Miejskiej na ul. PCK – przedzierał się Tomasz Czereśniak (Wiesław Gołas). Z kolei w sąsiedztwie położonej w gminie Tomaszów Mazowiecki kopalni piasku "Biała Góra" Gustlik (Franciszek Pieczka) ćwiczył celność strzału po skróceniu lufy czołgu.

Miejsc z naszej bliższej i nieco dalszej okolicy, uwiecznionych na taśmie filmowej, jest znacznie więcej. Mało tego, niemal każdy z tego typu epizodów związany jest z bardzo charakterystycznymi miejscami, stąd też stosunkowo łatwo jest wędrować ich szlakiem. Pisaliśmy już o nich na naszych łamach, a i z pewnością będziemy do nich wracać.

Fot. MCK/Skansen Rzeki Pilicy, za: www.lodzkie.pl