Kłopot z tymi ptakami w Polsce jest powszechny, zwłaszcza w dużych miastach, ale nie tylko. Mieszkańcy Tomaszowa skarżą się na brudzenie przez gołębie balkonów i parapetów. Ich odchody niszczą też elewacje zabytków i innych obiektów.

Problem dotyczy zarówno przestrzeni publicznej, jak i prywatnej. Gołębie miejskie gnieżdżą się na balkonach, gzymsach, parapetach i strychach, powodując hałas oraz niszcząc elewacje budynków kwaśnymi odchodami. Taka sytuacja jest też w Tomaszowie. Dotyka głównie mieszkańców bloków. – Mieszkam sama, przez większość dnia mnie nie ma, bo pracuję. Gdy wracam do domu, od razu zaglądam na balkon, czy gołębie nie uwiły sobie w tym czasie gniazda. Wciąż znajduję małe patyczki, a poręcze i podłoga są zabrudzone – mówi pani Anna, mieszkanka osiedla Wyzwolenie w Tomaszowie. Gdy dopuści się do  założenia przez ptaki gniazda na balkonie, ma się problem. Z ptasich odchodów kafelki czy inne nawierzchnie bardzo ciężko domyć. Mieszkańcy zakładają w oknach różne odstraszacze i siatki. Ale są też tacy, którzy je dokarmiają, wyrzucają przez balkon chleb i inne pożywienie, denerwując sąsiadów. 

Gołębie niszczą też elewacje zabytkowych obiektów, takich jak np. ewangelicki Kościół św. Trójcy na Placu Kościuszki. Budynek przez lata był nieużytkowany, a ptaki zamieszkały w jego wnętrzu. Na przełomie starego i nowego roku zakończono prace przy odnawianiu frontowej części elewacji tego kościoła. Konserwator zabytków przy odbiorze nie miał zastrzeżeń, poza tym, że na budynku już widoczne były zabrudzenia spowodowane przez odchody gołębi. Ks. Bogusław Sebesta, proboszcz parafii ewangelicko-augsburskiej zdecydował o zamontowaniu kolców i spirali uniemożliwiających ptakom siadanie na gzymsach. Jednocześnie nie przepędzono ich, tylko otworzono im okienko na górze. – Chcemy stopniowo je stąd wyprowadzić, a nie drastycznie czy niezgodnie z prawami natury. Trzeba jednak wiedzieć, że gołębie to bardzo uparte ptaki – mówi z uśmiechem ksiądz Sebesta.

Problem w mieście narasta. Zapytaliśmy urzędników z magistratu, czy podejmowane są, a jeśli tak, to jakie, działania prowadzące do jego zminimalizowania. Jak powiedział nam Tomasz Surmański, dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska w Urzędzie Miasta, w Polsce istnieją specyficzne przepisy dotyczących odstraszania gołębi. Jest to Rozporządzenie Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 roku. Zgodnie z paragrafem 6 pkt 5 płoszenie gołębi miejskich może być wykonywane bez konieczności uzyskania  zgody Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z wyłączeniem miejsc gniazdowania w trakcie obecności piskląt w gnieździe. – Należy jednak pamiętać, że ogólne zasady postępowania w stosunku do dziko występujących zwierząt objętych ochroną gatunkową są uregulowane w ustawie o ochronie przyrody z 16 kwietnia 2004 roku. Zgodnie z tą ustawą zakazuje się między innymi "umyślnego płoszenia i niepokojenia" zwierząt gatunków chronionych (artykuł 52, pkt 1). W Polsce wszystkie ptaki podlegają ochronie, różnią się tylko formą tej ochrony – tłumaczy T. Surmański. Ochrona może być ścisła, okresowa itd. – Na szczęście wspomniane powyżej rozporządzenie zezwala na płoszenie osobników niegniazdujących. W metodzie sokolniczej nie dopuszcza się do gniazdowania. Gołąb będący pod presją występowania drapieżnika nie założy gniazda, dzięki czemu można te ptaki płoszyć cały rok. Niemniej jednak usługi odstraszania gołębi oferowane przez profesjonalne firmy muszą działać zgodnie z prawem i respektować dobrostan zwierząt – dodaje.

Odstraszanie gołębi jest więc legalne pod warunkiem przestrzegania przepisów dotyczących ochrony przyrody. W ubiegłym roku Urząd Miasta w odpowiedzi na liczne zgłoszenia mieszkańców Michałówka uzyskał zezwolenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi na wykonywanie czynności w stosunku do określonych gatunków ptaków na terenie znajdującego się w tej dzielnicy parku. Chodziło głównie o gawrony oraz kawki, będące pod ochroną prawną. Mieszkańcy skarżą się na to, że powodują one hałas i zanieczyszczenie. Ich odchody są wszędzie, m.in. na zaparkowanych autach czy na oknach. Zgodnie z posiadaną decyzją RDOŚ będzie można umyślnie płoszyć i niepokoić ptaki tych gatunków w określonych terminach, tj. od 15 lutego do 15 marca, od 1 września do 30 września oraz od 15 października do 15 listopada. 

A co z gołębiami? Miasto ich nie odstrasza. Czasem interwencje podejmują spółdzielnie mieszkaniowe. – W sprawie gołębi istnieją jedynie zapisy w Regulaminie używania lokali, porządku domowego i współżycia mieszkańców w Spółdzielni Mieszkaniowej "Przodownik" w Tomaszowie. Zgodnie z nim "Zabrania się hodowania na terenach i w budynkach spółdzielczych gołębi oraz zwierząt gospodarskich" (Dział VIII, pkt 12) oraz "Zabrania się dokarmiania ptaków na parapetach okiennych, balkonach i loggiach" (Dział VIII, pkt13) – informuje Dariusz Banaś z SM "Przodownik". Jak się od niego dowiedzieliśmy, w odpowiedzi na interwencje mieszkańców montowane są kolce na elementach elewacji ograniczające możliwość przesiadywania gołębi i zanieczyszczania parapetów bądź ścian. – Istnieje również możliwość montażu siatek osłaniających loggie przed ingerencją gołębi. Jakkolwiek nie ma przepisów w obowiązującym prawie, zabraniających dokarmiania ptaków na terenach zurbanizowanych, to jednak w kodeksie wykroczeń funkcjonują przepisy odnośnie zaśmiecania terenów zielonych. Dotyczy to wysypywania np. chleba ptakom – dodaje D. Banaś.

Tymczasem chleb rozkruszony pod oknami i balkonami, na trawnikach i chodnikach widywany jest na tomaszowskich osiedlach dość często. Jak widać, ograniczenie szkodliwego działania gołębi, jak również niektórych osób, bywa walką z wiatrakami.

J.D.