Na spotkaniu w Smardzewicach w lipcu br. wiceprezes Jacek Jarząbek mówił o planach oczyszczania i spuszczania wody z Zalewu Sulejowskiego. Taki przekaz pojawił się we wszystkich mediach (również na naszych łamach). Teraz Wody Polskie mówią, że to fake news. W takim razie na co będzie przeznaczone te 200 milinów złotych?
Od dekad Zalew Sulejowski czeka na oczyszczenie. Było wiele projektów, na które wydano mnóstwo pieniędzy. Jednak zazwyczaj kończyło się na teoriach, wykładach, dokumentacjach itd. Realnych zmian to nie nie przyniosło. Wręcz przeciwnie. Jakość wody w zbiorniku jest w ostatnich latach fatalna. Wyczyszczenie dna i ograniczenie wpływu do niego szkodliwych substancji spowodowałoby, że sinice nie miałyby środowiska do rozwoju.
To zadanie postanowił zrealizować Dariusz Klimczak, minister infrastruktury, któremu podlegają zarządzające Zbiornikiem Sulejowskim Wody Polskie. Liczył na duży zastrzyk pieniędzy unijnych. Mówiło się o różnych kwotach. 400 milionach złotych, a w optymistycznej wersji nawet 500 mln euro.
Ostatecznie udało się wygospodarować 200 mln zł, o czym D. Klimczak poinformował pod koniec lipca br. na konferencji na przystani w Smardzewicach. 120 mln ze środków unijnych (w ramach tzw. FEnIKS), a 80 mln zł z budżetu państwa. Z czego aż 40 mln zł mają kosztować przepławki dla ryb na tamie w Smardzewicach i na jazie na Pilicy na Brzustówce w Tomaszowie. – Brak przepławki w zaporze zbiornika doprowadził do znaczących zmian w ichtiofaunie Pilicy i jej dopływów. To przyczyniło się do zaniku populacji ryb, takich jak węgorz czy brzana. Przez 50 lat ryby utraciły pierwotne obszary tarłowe, co spowodowało redukcję stad tarłowych i ograniczenie bioróżnorodności. Nasza inwestycja pozwoli na odtworzenie międzyregionalnego korytarza ekologicznego i zapewnienie migracji organizmów wodnych z Pilicy do Wisły – tłumaczyli przedstawiciele Wód Polskich.
To ważne dla środowiska rzeczy, ale na modernizację samego zbiornika pozostanie około 160 mln zł. Na co to wystarczy? Na niewiele. Lifting (i częściową) wymianę przejdą urządzenia hydrotechniczne. Chociażby na samej zaborze niemal wszystko wymaga modernizacji, np. turbina jednej z elektrowni.
– Modernizacja wszystkich urządzeń wodnych ma na celu minimalizację skutków zmian klimatu, takich jak susze oraz retencjonowanie około 84,33 mln m³ wody, co korzystnie wpłynie na klimat, środowisko i Sulejowski Park Krajobrazowy. Retencjonowanie wody w okresach jej nadmiaru pozwoli na utrzymanie nienaruszalnego przepływu w rzece Pilicy, a rezerwa powodziowa 7,030 mln m³ pomoże niwelować fale powodziowe. Zrównoważony przepływ wód zmniejszy ryzyko powodzi i skutki suszy na odcinku rzeki od Zbiornika Sulejów do ujścia Pilicy w woj. mazowieckim – wyjaśnia inwestor.
Już teraz zalew (osoby nim gospodarujące z Nadzoru Wodnego w Smardzewicach) świetnie sobie radzą w sytuacjach kryzysowych. Podniesienie norm retencji czy rezerwy niewiele zmieni.
Pamiętajmy też, że sporo pieniędzy pójdzie na dokumentację. Na razie jest przygotowywana przedprojektowa – studium wykonalności, analizy środowiskowe itd. Później potrzebne będą decyzje środowiskowe i lokalizacyjne oraz funkcjonalno-użytkowe. Dopiero na podstawie tej dokumentacji powstanie projekt budowlany. Prace mają rozpocząć się w 2027 i potrwać do końca 2029 r.
Według Wód Polskich, rewitalizacja zalewu poprawi jakość życia mieszkańców, wspomoże rozwój lokalnej gospodarki w oparciu o turystykę i rekreację wodną. Pod warunkiem, że zbiornik zostanie oczyszczony z sinic. Jednak w ramach tego projektu może nie starczyć na ten cel pieniędzy. Zresztą inwestor sam do końca nie wie, jak to zrobić.
– Co to technologii oczyszczania, to więcej będziemy mogli powiedzieć na poszczególnych etapach sporządzania dokumentacji. W tym zakresie będą musieli wypowiedzieć się eksperci. Podczas wykonywania prac woda będzie musiała zostać spuszczona ze zbiornika – mówił ponad koniec lipca Jacek Jarząbek, zastępca prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ds. ekonomicznych i organizacyjnych.
Te plany są już nieaktualne. – Obecnie nie opróżniamy zbiornika Sulejów, a takie działania nie są też planowane. Przyszłe prace mogą wiązać się z okresowym częściowym obniżaniem poziomu piętrzenia wody – wyjaśniają Wody Polskie.
ag
Komentarze