W miniony wtorek, 24 lutego, odbyła się trzydziesta pierwsza w tej kadencji sesja Rady Miejskiej. Najdłużej dyskutowano o planie zagospodarowania przestrzennego dla części osiedla Białobrzegi.

Na początku obrad radni zajęli się uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w rejonie ulic: Kolejowej, Torowej, Podoby i Michałowskiej w Tomaszowie Mazowieckim. Jego porządzenie zajęło urzędnikom magistratu prawie 9 lat.  

W Tomaszowie już ponad 20 lat nie ma planu zagospodarowania przestrzennego miasta (pzpm). Wszystkie stare plany straciły ważność 1 stycznia 2004 r. Gminy zostały zobowiązane do tworzenia nowych szczegółowych planów, które są podstawą np. do wydawania pozwoleń na budowę. Niestety do dziś duża część gmin w Polsce tych dokumentów nie ma.

W Tomaszowie wprawdzie pzpm uchwalono w październiku 2005 r., ale dwa lata później Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w tej sprawie. Kolejne podejście do opracowania planu skończyło się w sądzie, bo wykonawca, który wygrał przetarg, dzieła nie wykonał. Od tej pory w naszym mieście powstają tylko cząstkowe plany zagospodarowania, których procedura tworzenia i uchwalania jest mniej skomplikowana.

Ale zmienia się w Polsce prawo. Reforma systemu planowania przestrzennego wkroczyła w decydującą fazę. W 2024 roku zaczęły obowiązywać przepisy wprowadzające nowy instrument planistyczny – plany ogólne dla gmin. To dokument, który w założeniu ma uporządkować w najbliższych latach sposób planowania przestrzeni w Polsce i nadać mu większą spójność urbanistyczną i architektoniczną. Dla inwestorów, projektantów i samorządów to początek nowej rzeczywistości.

Nowe przepisy otwierają kolejny etap planowania przestrzennego, ale jednocześnie wprowadzają realne ryzyko zahamowania inwestycji w Polsce. Brak planu ogólnego może oznaczać wstrzymanie wydawania decyzji o warunkach zabudowy (WZ) – dokumentu, od którego rozpoczyna się większość procesów budowlanych w naszym kraju.

Wejście w życie przepisów o planach ogólnych gmin spowoduje, że bez tego dokumentu nie będzie już można tworzyć i uchwalać miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Gminy, które są na finiszu sporządzania takich lokalnych planów, muszą się spieszyć z ich uwaleniem. Nowe prawo miało obowiązywać od nowego roku, ale później termin ten przesunięto na połowę roku, a ostatnio nawet do 30 sierpnia.

Rada Miejska w Tomaszowie uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzania planu ogólnego miasta podjęła 29 października 2024 roku. Jak czytamy w uzasadnieniu uchwały, plan ogólny ma określić podział obszaru miasta na strefy planistyczne oraz gminne standardy urbanistyczne, w których szczegółowo zostanie określony profil funkcjonalny strefy oraz wskaźniki urbanistyczne. Tylko nie wiadomo, kiedy będzie on gotowy.

Obszar Niwki, Podoby i Michałowa do minionego wtorku częściowo był objęty miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, sporządzanymi w różnym czasie oraz w różnej sytuacji prawno-planistycznej. Brak spójności, a zwłaszcza gdy pozwolenia na budowę oraz inne decyzje i rozstrzygnięcia inwestycyjne wydaje się bezpośrednio na podstawie planu miejscowego, pociąga za sobą zagrożenie dla ładu przestrzennego oraz stabilności inwestowania w tym rejonie miasta. Dlatego konieczne było ujednolicenie zapisów planistycznych. Powstała więc uchwała o przystąpieniu do sporządzenia nowego, kompleksowego planu. I po prawie 9 latach końcowy projekt mpzpm trafił pod obrady radnych. Ale teraz z podjęciem uchwały należało się spieszyć.

Jak napisano w uzasadnieniu uchwały, procedura planistyczna przebiegała zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Projekt planu sporządzono zgodnie z przepisami odrębnymi oraz zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Tomaszowa Mazowieckiego, w którym dla tego obszaru ustalono następujące kierunki rozwoju: tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, tereny użytkowane rolniczo oraz łąki i zieleń naturalna, tereny zieleni i wód – lasy, zieleń urządzona, w tym cmentarz. Projekt planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko był wyłożony do publicznego wglądu w Biuletynie Informacji Publicznej oraz w siedzibie Urzędu Miasta od 12 listopada do 17 grudnia 2025 r. 19 listopada odbyła się dyskusja publiczna nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami.

Do projektu planu do 13 grudnia złożono 15 uwag. Żadnego z tych wniosków prezydent miasta nie uwzględnił w końcowej wersji mpzpm.

Na sesji dyskusja na temat mpzpm dla obszaru położonego w rejonie ulic: Kolejowej, Torowej, Podoby i Michałowskiej trwała ponad 2 godziny. Okazało się, że główną kością niezgody jest wytyczenie śladu nowej ulicy, łączącej ulice Cisową i Torową. Według planu pas drogowy zahacza o jedną nieruchomość. Jej właściciel interweniował w tej sprawie u prezydenta miasta, ale nic nie wskórał. Nie podał się. Stworzył petycję, pod którą podpisało się ponad 200 mieszkańców tej części miasta i złożył do władz samorządowych. Tym samym zaalarmował grupę radnych, która nawet przeprowadziła wizję lokalną tego wyszczególnionego terenu.

Na tym nie koniec. Marcin Staszczak, mieszkaniec ulicy Torowej, zwrócił się do przewodniczącej Rady Miejskiej o zgodę na udział w dyskusji na temat mpzpm. Zabrał głos po zakończeniu wypowiedzi radnych i tak jak oni wcześniej podkreślał, że droga wcale nie musi biec w tym śladzie, a może nawet nie jest potrzebna. Wystarczy na przykład droga wzdłuż przecinających teren torów kolejowych.

Procedura przyjmowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymaga, by uwagami zgłoszonymi do projektu mpzpm przez mieszkańców, a odrzuconymi przez prezydenta, zajęła się Rada Miejska. W zdecydowanej większości radni poparli decyzję prezydenta.

Natomiast przy głosowaniu uchwały okazało się, jak podzielona jest rada. Za jej podjęciem opowiedziało się 13 radnych, a 12 było przeciw. Po przejściu przewodniczącej Barbary Klatki z Koalicji Obywatelskiej do obozu popierającego prezydenta Marcina Witko układ sił się zmienił i wygląda na to, że tak będzie już do końca tej kadencji.