Wtorek, 10 listopada 2026, Imieniny: Leny, Lubomira, Natalii

 

Jak co roku cmentarzyk na Ludwikowie przed Wszystkimi Świętymi porządkują uczniowie klasy pożarniczej z ZSP nr 3 pod opieką nauczyciela Tomasza Wachonia

W 2012 roku z inicjatywy Tomasza Wachonia powstał w tym miejscu krzyż i tablice upamiętniające pierwszych mieszkańców Ludwikowa, którzy spoczęli na tym cmentarzuW drugiej połowie XIX w., najprawdopodobniej za sprawą Ludwiki Choromańskiej, właścicielki ziemskiej z Białobrzegów Opoczyńskich – jak można przeczytać w Biuletynie Informacyjnym Muzeum w Tomaszowie Maz. nr 4 (95) z 2020 r. w tekście autorstwa Mariana Fronczkowskiego – założona została wieś Ludwików.


Zamieszkali w niej osadnicy niemieccy wyznania luterańskiego. Było to kilkanaście rodzin. Nie wiadomo dokładnie, kiedy mieszkańcy założyli na Ludwikowie cmentarz (na planie Ludwikowa z 1872 roku jeszcze go nie ma), ale w okresie międzywojennym już był czynnym. Świadczą o tym nagrobki z lat. 30. XX wieku. 

Dawny cmentarz to obecnie teren na końcu ul. Ludwikowskiej , obok Szkoły Podstawowej nr 7 i drogi prowadzącej do kopalni piasku. Jeszcze w na początku 1945 r. pochowano tam ok. 250 żołnierzy niemieckich, którzy zginęli w trakcie wycofywania się z Tomaszowa. W latach 90. ub.w. (m.in. z inicjatywy naszego redakcyjnego kolegi Jana Pampucha) część szczątków ekshumowano i przeniesiono na cmentarz w Puławach. 

Po drugiej wojnie światowej, gdy Niemcy opuścili Ludwików, cmentarz zaczął stopniowo popadać w zapomnienie i ruinę. W 2012 roku zainteresował się nim Tomasz Wachoń, nauczyciel m.in. SP nr 7 oraz ZSP nr 3 w Tomaszowie. Postanowił wraz z uczniami uporządkować cmentarz i ogrodzić. Tematem zainteresował księdza ludwikowskiej parafii, strażaków ochotników z tej dzielnicy, którzy również wsparli go w działaniach. – Wyrównaliśmy wówczas teren cmentarza, wykosiliśmy trawę, poskładaliśmy rozpadające się betonowe obramówki pomników, wstawiliśmy od frontu słupki z łańcuchami, by zabezpieczyć teren, postawiliśmy krzyż i dwie pamiątkowe tablice. Część środków na to pochodziła ze zbiórki, którą przeprowadziliśmy pod kościołem – mówi pan Tomasz. 

Odbyło się uroczyste odsłonięcie tablic – pierwszej z listą nazwisk osób, które udało się odtworzyć z nagrobków, i drugiej z krótką historią cmentarza. Władze miasta obiecywały wtedy, że zajmą się tym terenem. Niestety obietnica tak jak sam cmentarz szybko poszła w zapomnienie. Przez te wszystkie lata tylko dzieci z pobliskiej szkoły oraz pan Tomasz ze swoimi uczniami z klasy pożarniczej w "samochodówce" zaglądają w to miejsce. Zbierają śmieci, koszą trawę, starają się przywracać pamięć o pierwszych mieszkańcach Ludwikowa. W tym roku również zajęli się porządkowaniem terenu. Ale wymaga on nie tylko koszenia trawy, lecz także postawienia m.in. porządnego i trwałego ogrodzenia. Założone wcześniej łańcuchy ukradli złomiarze. 

Czy ktoś z władz miasta lub parafii ewangelickiej zainteresuje się w końcu tym miejscem? – Obietnic mieliśmy już sporo. Ale dotąd nich z nich nie wyniknęło – twierdzą społecznicy. 

MarMajs

Pin It

Komentarze





pajpress ogłoszenia

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Materiały Urzędu Miasta

TIT - Tomaszowski Informator Tygodniowy
Agencja Wydawnicza PAJ-Press

ul. Długa 82
97-200 Tomaszów Mazowiecki,
tel. 44 724 24 00 wew. 28 (biuro ogłoszeń)
tel. kom. 609-827-357, 724-496-306

WYRÓŻNIONE

Wokół 108. rocznicy odzyskania niepodległości

Przed nami obchody 108. rocznicy od...

Wesprzyjmy Maję i jej tatę

"Dwa serca, jedna walka" – pod taki...

Wczesne działanie w cukrzycy

Światowy Dzień Walki z Cukrzycą obc...

Walczą o bezpieczeństwo dzieci przy szkole w Komorowie 

Rodzice uczniów Zespołu Szkół w Kom...

W Wąwale nauczą reagować na zagrożenia

Pierwsza pomoc, obsługa defibrylato...

Uwaga ogłoszeniodawcy!

Ze względu na Narodowe Święto Niepo...

Tomaszowianin powiązany ze sprawą Roksany z Warszawy? 

Trwa prokuratorskie śledztwo w...

Sensacyjna wygrana

Piłka nożna w III lidze. W piątek L...

Sekretarz powiatu na emeryturze

Jerzy Kowalczyk przestał być sekret...

Ruszyły przygotowania do finału WOŚP w Tomaszowie

Jak co roku w dzieło Wielkiej Orkie...

NAJNOWSZE

Podwyżki podatku na 2027 rok

W czwartek, 29 października odbyła ...

Kto i za ile zmodernizuje dworzec PKP w Tomaszowie?

Jest już wybrany wykonawca generaln...

"Bezpieczna Przystań" już przyjmuje

Od 2 listopada pacjenci mogą już ko...

Panowie i ich sfory

Jak nająłeś się za psa, to szczekaj...

Jest szansa na uratowanie Pałacu Piescha 

Czy jeden z najpiękniejszych, ale z...

Remont dwóch przejazdów. Ruch ma być utrzymany [AKTUALIZACJA]

Od 6 do 8 listopada Polskie Linie K...

Walczą o bezpieczeństwo dzieci przy szkole w Komorowie 

Rodzice uczniów Zespołu Szkół w Kom...

Po nowym asfalcie

Jeszcze w październiku zakończyła s...

29. kwesta cmentarna za nami

Ponad 23 tysiące złotych wrzucili d...

IPN w sprawie grobu powstańca z Tomaszowa

Grób Marcina Bąkowskiego, powstańca...

WYDARZENIA

Zostań Mikołajem dla dzieci

Zbigniew Skuza, działający pod szyl...

Panowie i ich sfory

Jak nająłeś się za psa, to szczekaj...

Nowe wozy dla OSP Twarda i Chorzęcin

Strażacy z tych jednostek otrzymali...

Jest szansa na uratowanie Pałacu Piescha 

Czy jeden z najpiękniejszych, ale z...

Podwyżki podatku na 2027 rok

W czwartek, 29 października odbyła ...

Wczesne działanie w cukrzycy

Światowy Dzień Walki z Cukrzycą obc...

Ruszyły przygotowania do finału WOŚP w Tomaszowie

Jak co roku w dzieło Wielkiej Orkie...

Będą chronić małe groty 

Czwartkowe (29 października) obrady...

33. sesja Rady Gminy Rzeczyca 

 ...odbyła się 29 października...

Sekretarz powiatu na emeryturze

Jerzy Kowalczyk przestał być sekret...