Poniedziałek, 16 listopada 2026, Imieniny: Edmunda, Marii, Marka

 

Jak co roku cmentarzyk na Ludwikowie przed Wszystkimi Świętymi porządkują uczniowie klasy pożarniczej z ZSP nr 3 pod opieką nauczyciela Tomasza Wachonia

W 2012 roku z inicjatywy Tomasza Wachonia powstał w tym miejscu krzyż i tablice upamiętniające pierwszych mieszkańców Ludwikowa, którzy spoczęli na tym cmentarzuW drugiej połowie XIX w., najprawdopodobniej za sprawą Ludwiki Choromańskiej, właścicielki ziemskiej z Białobrzegów Opoczyńskich – jak można przeczytać w Biuletynie Informacyjnym Muzeum w Tomaszowie Maz. nr 4 (95) z 2020 r. w tekście autorstwa Mariana Fronczkowskiego – założona została wieś Ludwików.


Zamieszkali w niej osadnicy niemieccy wyznania luterańskiego. Było to kilkanaście rodzin. Nie wiadomo dokładnie, kiedy mieszkańcy założyli na Ludwikowie cmentarz (na planie Ludwikowa z 1872 roku jeszcze go nie ma), ale w okresie międzywojennym już był czynnym. Świadczą o tym nagrobki z lat. 30. XX wieku. 

Dawny cmentarz to obecnie teren na końcu ul. Ludwikowskiej , obok Szkoły Podstawowej nr 7 i drogi prowadzącej do kopalni piasku. Jeszcze w na początku 1945 r. pochowano tam ok. 250 żołnierzy niemieckich, którzy zginęli w trakcie wycofywania się z Tomaszowa. W latach 90. ub.w. (m.in. z inicjatywy naszego redakcyjnego kolegi Jana Pampucha) część szczątków ekshumowano i przeniesiono na cmentarz w Puławach. 

Po drugiej wojnie światowej, gdy Niemcy opuścili Ludwików, cmentarz zaczął stopniowo popadać w zapomnienie i ruinę. W 2012 roku zainteresował się nim Tomasz Wachoń, nauczyciel m.in. SP nr 7 oraz ZSP nr 3 w Tomaszowie. Postanowił wraz z uczniami uporządkować cmentarz i ogrodzić. Tematem zainteresował księdza ludwikowskiej parafii, strażaków ochotników z tej dzielnicy, którzy również wsparli go w działaniach. – Wyrównaliśmy wówczas teren cmentarza, wykosiliśmy trawę, poskładaliśmy rozpadające się betonowe obramówki pomników, wstawiliśmy od frontu słupki z łańcuchami, by zabezpieczyć teren, postawiliśmy krzyż i dwie pamiątkowe tablice. Część środków na to pochodziła ze zbiórki, którą przeprowadziliśmy pod kościołem – mówi pan Tomasz. 

Odbyło się uroczyste odsłonięcie tablic – pierwszej z listą nazwisk osób, które udało się odtworzyć z nagrobków, i drugiej z krótką historią cmentarza. Władze miasta obiecywały wtedy, że zajmą się tym terenem. Niestety obietnica tak jak sam cmentarz szybko poszła w zapomnienie. Przez te wszystkie lata tylko dzieci z pobliskiej szkoły oraz pan Tomasz ze swoimi uczniami z klasy pożarniczej w "samochodówce" zaglądają w to miejsce. Zbierają śmieci, koszą trawę, starają się przywracać pamięć o pierwszych mieszkańcach Ludwikowa. W tym roku również zajęli się porządkowaniem terenu. Ale wymaga on nie tylko koszenia trawy, lecz także postawienia m.in. porządnego i trwałego ogrodzenia. Założone wcześniej łańcuchy ukradli złomiarze. 

Czy ktoś z władz miasta lub parafii ewangelickiej zainteresuje się w końcu tym miejscem? – Obietnic mieliśmy już sporo. Ale dotąd nich z nich nie wyniknęło – twierdzą społecznicy. 

MarMajs

Pin It

Komentarze





pajpress ogłoszenia

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Materiały Urzędu Miasta

TIT - Tomaszowski Informator Tygodniowy
Agencja Wydawnicza PAJ-Press

ul. Długa 82
97-200 Tomaszów Mazowiecki,
tel. 44 724 24 00 wew. 28 (biuro ogłoszeń)
tel. kom. 609-827-357, 724-496-306

WYRÓŻNIONE

Zaczyna się nowy etap robót na ul. Farbiarskiej. Będą utrudnienia 

Trwają intensywne prace drogowe na ...

Wymień się zabawkami

5 grudnia w godz. 10.00–14.00 w rem...

Tomaszowianie hojnie wsparli hospicjum

Podczas kwesty na rzecz Hospicjum i...

Szlachetna Paczka rusza w Tomaszowie

Już w sobotę, 14 listopada, otwarta...

Sześć ofert na budowę parkingu

Władze Tomaszowa postanowiły zbudow...

Solaris czy Irizar?

We wrześniu 2025 roku informowaliśm...

Rękodzieło i książkowa premiera

W piątek i sobotę, 13–14 listopada...

Rękodzieło dla najmłodszych

Centrum Kultury i Biblioteka Gminy ...

Policjanci patrolują miejsca, gdzie mogą marznąć bezdomni

Listopadowa pogoda nas nie rozpiesz...

Odkryj świat ziół

Lubocheńskie koło Związku Dużych Ro...

NAJNOWSZE

Kultura nie dzieje się sama

Tworzą ją ludzie, ich talent, pomys...

Dwa kolejne parkingi przy dworcu

W zeszłym roku pisaliśmy o tym, że ...

Hrabski Ogród już po rewitalizacji

Otoczenie dawnego pałacu Ostrowskic...

Historyczny spacer po centrum

Urząd Miasta w Tomaszowie Mazowieck...

Solaris czy Irizar?

We wrześniu 2025 roku informowaliśm...

Historia lęku przed piątkiem trzynastego

To, że piątek przypadający w trzyna...

Zaczyna się nowy etap robót na ul. Farbiarskiej. Będą utrudnienia 

Trwają intensywne prace drogowe na ...

Listopadowe "Bajanie na szklanym ekranie"

Oddział dla Dzieci i Młodzieży...

Odkryj świat ziół

Lubocheńskie koło Związku Dużych Ro...

Rękodzieło dla najmłodszych

Centrum Kultury i Biblioteka Gminy ...

WYDARZENIA

Hrabski Ogród już po rewitalizacji

Otoczenie dawnego pałacu Ostrowskic...

Historia lęku przed piątkiem trzynastego

To, że piątek przypadający w trzyna...

Aby pomóc bezdomniakom przetrwać chłodniejsze dni

W ubiegłym miesiącu do Centrum Opie...

Bieg Niepodległości

Około tysiąc Tomaszowian wzięło udz...

Solaris czy Irizar?

We wrześniu 2025 roku informowaliśm...

Tomaszowianie hojnie wsparli hospicjum

Podczas kwesty na rzecz Hospicjum i...

Szlachetna Paczka rusza w Tomaszowie

Już w sobotę, 14 listopada, otwarta...

Zostań Mikołajem dla dzieci

Zbigniew Skuza, działający pod szyl...

Panowie i ich sfory

Jak nająłeś się za psa, to szczekaj...

Nowe wozy dla OSP Twarda i Chorzęcin

Strażacy z tych jednostek otrzymali...