Grób Marcina Bąkowskiego, powstańca styczniowego, który znajduje się na cmentarzu rzymskokatolickim przy ul. Smutnej, stał się kością niezgody między dysponentką mogiły a Towarzystwem Przyjaciół Tomaszowa Mazowieckiego, o czym pisaliśmy szerzej w ubiegłym tygodniu. Dziś, jako uzupełnienie, przedstawiamy opinię Instytutu Pamięci Narodowej w tej sprawie.
Towarzystwo Przyjaciół Tomaszowa Mazowieckiego co roku na przełomie października i listopada prowadzi kwestę na tomaszowskich nekropoliach, a zebrane środki przeznacza na renowację grobów zasłużonych mieszkańców miasta. Wśród wybranych do uporządkowania i odnowienia z ubiegłorocznej zbiórki znalazł się nagrobek weterana powstania styczniowego Marcina Bąkowskiego. Nim jednak prace na dobre się rozpoczęły, odezwała się do nas pani Eliza Segiet, dysponentka grobu, twierdząc, że TPTM działania przy "sprzątaniu" miejsca pochówku podjęło bezprawnie i bez porozumienia z nią, niszcząc zabytkową mogiłę i jej wystrój. Towarzystwo odniosło się do sprawy, odpierając zarzuty (racje obu stron przedstawiliśmy w TIT 43/2026 w artykule pt. "Awantura o grób powstańca"- link poniżej.
Przygotowując tekst na ten temat, rozmawialiśmy nie tylko z panią Segiet, Piotrem Kucharskim i innymi przedstawicielami TPTM, ale zwróciliśmy się też do Instytutu Pamięci Narodowej o potwierdzenie, czy grobem M. Bąkowskiego, jak poinformował Piotr Kucharski, zarządza ta instytucja, czy wpłynął do nich wniosek z TPTM w tej sprawie i jak został rozpatrzony? Odpowiedź otrzymaliśmy 30 października. – Grób Marcina Bąkowskiego został wpisany do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski w sierpniu 2020 r. na wniosek Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi, z urzędu, na podstawie art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski – potwierdza dr Joanna Żelazko, zastępca dyrektora łódzkiego oddziału IPN Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. I wyjaśnia dalej: – Wpis do ewidencji nie zmienia praw ani obowiązków dysponenta grobu wynikających z regulaminu danego cmentarza. Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi, dokonując wpisu – niezależnie od tego, czy nastąpił on na wniosek podmiotu zewnętrznego, czy z urzędu – nie zostaje zarządcą grobu, nie nabywa żadnych praw do miejsca pochówku i nie ingeruje w czynności związane z grobem, w tym w dokonywanie nowych pochówków, remonty, zmiany inskrypcji oraz inne czynności podejmowane przez dysponenta grobu. Towarzystwo Przyjaciół Tomaszowa Mazowieckiego złożyło wniosek o wpis grobu Marcina Bąkowskiego do ewidencji. Wniosek pozostał bez rozpatrzenia, ponieważ na dzień jego złożenia wskazane miejsce pochówku figurowało już w ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski.
Joanna Dębiec
Komentarze