Inwestor nie ustępuje. Uzupełnia raport (z uwagami od służb przyrodniczych i wodnych), który jest niezbędny do uzyskania decyzji środowiskowej. A mieszkańcy miejscowości alarmują: – Nasz Brzustów stanie się pustynią! Powstanie kopalni nieopodal ich domów może doprowadzić do nieodwracalnych zmian hydrologicznych. Czy dojdzie do zmian w prawie miejscowym, które zablokują realizację tego przedsięwzięcia?

Temat planowanej budowy kopalni odkrywkowej w Brzustowie po raz pierwszy poruszyliśmy na naszych lamach w kwietniu br. Informowaliśmy o zebraniu sołeckim zwołanym w tej sprawie, które przerodziło się w awanturę. Wtedy miejscowy przedsiębiorca, który prowadzi wydobycie piasku w innym miejscu w tej miejscowości, przedstawił plany stworzenia nowej odkrywki. Miałaby się znajdować na 50 hektarach powierzchni na południe od drogi powiatowej łączącej Sługocice z Inowłodzem, na terenie przylegającym bezpośrednio do osiedli mieszkaniowych. To wywołało zdecydowany sprzeciw części mieszkańców. 

Brzustów ma historię sięgająca jeszcze czasów średniowiecznych. Wieś została lokowana aktem z 3 lutego 1367 roku, czyli już prawie 660 lat temu temu. Historia, pamięć o przodkach ciągle jest tu żywa. – Wielu ludzi jest przywiązanych do tradycji. Niektórzy do tej pory uprawiają ziemię, która była przekazywana z pokolenia na pokolenie. Mają szacunek dla ojcowizny. Nie chcą, by ktoś obcy ją przejął – mówi nam jeden z Brzustowian.

Spokój i ciszę tego miejsca położonego w pobliżu lasów cenią sobie też napływowi mieszkańcy, którzy w Brzustowie znaleźli swoje miejsce na ziemi. Teraz stanęli przed faktem, że ta sielanka może się wkrótce skończyć.

• Inwestor uzupełnia raport. Gmina w końcu zmieni prawo?

Jak już pisaliśmy, Brzustowianie o planach budowy kopalni dowiedzieli się dopiero kilka miesięcy temu, a inwestor od lat prowadził działania zmierzające do realizacji tej inwestycji. Działał na podstawie studium uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radę Gminy Inowłódz w 2011 r. Te dokument planistyczny wskazywał, że może prowadzić taką działalność na tym terenie.

Za zgodą części mieszkańców (ponad 30 właścicieli działek) przeprowadził badania geologiczne na tym obszarze. Okazało się, że są tam złoża piasku odpowiedniej jakości. Następnie uzyskał zgody na jego wydobycie i wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.

Stosowną zgodę (lub odmowę) musi wydać burmistrz miasta i gminy Inowłódz, po wcześniejszym zaopiniowaniu przez odpowiednie instytucje. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Łodzi i Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej (z ramienia Wód Polskich) złożyły szereg uwag do raportu środowiskowego przedstawionego przez inwestora. To spowodowało, że postępowanie póki co zostało zawieszone. – Obie instytucje wymagają szczegółowej analizy wielu kwestii zarówno przyrodniczych, jak i hydrologicznych. W prawie miejscowym też wprowadzimy zapisy, które uniemożliwią działalność wydobywczą na tym terenie, a co za tym idzie zablokują realizację tego przedsięwzięcia. Obecnie przygotowywany jest plan ogólny gminy, w którym dokonana zostanie zmiana przeznaczenia gruntów przewidzianych pod kopalnię – informuje B. Kącki.

Mieszkańcy zwracają jednak uwagę na to, że burmistrz wielokrotnie zapowiadał reformy prawa miejscowego w tym zakresie. Jak dotąd bez widocznych efektów. Domagają się od władz gminy transparentności, otwartości i gotowości do dialogu. – Od ponad pół roku nie mogę doczekać się odpowiedzi na wniosek o uznanie mnie za stronę tego postępowania, którego skutki mogą bezpośrednio dotknąć mój dom i moją rodzinę. Nie chcemy uspokajania, deklaracji, ale odpowiadania na pisma, udostępniania dokumentów i respektowania prawa mieszkańców. Nie możemy bezradnie czekać na rozstrzygnięcie. Domagamy się konkretnego działa ze strony władz gminy – mówi jeden z Brzustowian.

• Muszą mówić jednym głosem 

Jeśli władze gminy zdołają zablokować inwestycję (co deklaruje burmistrz), to przedsiębiorca będzie mógł się odwołać do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wtedy służby wojewody jeszcze raz rozeznają temat. Zgodę na wydobycie muszą wydać także Urząd Marszałkowski w Łodzi i Urząd Górniczy.

Ratunkiem dla Brzustowa mogą być Lasy Państwowe, które skupują i zalesiają grunty.  Być może zainteresują się tymi terenami, jeśli ich przeznaczenie zmieni się na rolno-leśne. 

Mieszkańcy zwracają też uwagę na to, że budowa kopalni jest planowana na obszarze powiązanym ze Spalskim Parkiem Krajobrazowym oraz jego otuliną, w sąsiedztwie rezerwatów przyrody. Inwestycja może doprowadzić do nieodwracalnych zmian hydrologicznych. W Brzustowie jest ujęcie wody dla ponad tysiąca mieszkańców: Brzustowa (ponad 800 osób), Dąbrowy, okolicznych przysiółków, ale też jako rezerwa dla Sługocic. Rzeka Słomianka (jak również jej dopływ Giełzówka) stanowią ważne zasilenie dla Pilicy, w której wody z każdym rokiem jest coraz mniej.

RDOŚ w Łodzi w uwagach do raportu inwestora wskazuje na możliwość znaczącego oddziaływania kopalni na wody gruntowe, rzeki i lokalne siedliska przyrodnicze. Z kolei Wody Polskie wymagają szczegółowych analiz hydrogeologicznych, wpływu na pobliskie ujęcia wody, monitoringu zwierciadła wód podziemnych oraz analizy oddziaływań skumulowanych. Inwestycja przewiduje wydobycie do 500 tys. ton piasku rocznie, również poniżej poziomu wód gruntowych, i pozostawienie docelowo około 30 hektarów zbiornika wodnego. To nie będzie niewielka lokalna żwirownia.

Jeśli Brzustów nie chce kopalni, musi mówić jednym głosem. W sytuacji kiedy właściciele (lub przynajmniej część z nich) zdecydują się sprzedać swoje działki przedsiębiorcy, to ten może rozpocząć wydobycie (po uzyskaniu stosownych zgód) nawet na kilku hektarach.

ag