Odsłonięcie pomnika odbyło się w piątkowy wieczór, 12 czerwca. Wraz z poprzedzającym występem artystycznym było to jedno z najbardziej doniosłych i wzruszających wydarzeń w historii Tomaszowa.

Pomnik Panny na Niedźwiedziu odsłonięty został w setną rocznicę ustanowienia herbu Rawicz herbem Tomaszowa. Od pomysłu do realizacji minęły 4 lata, ale efekt robi wrażenie. Inicjatorem zrobienia takiej rzeźby był Konrad Borowski, radny miejski, a obecnie też prezes Tomaszowskiego Centrum Zdrowia. Miejskie Centrum Kultury odpowiedzialne za projekt starało się o środki zewnętrzne na ten cel, ale bezskutecznie. Ostatecznie rzeźbę wykonano za pieniądze z budżetu miasta. Choć budzi to pewne zastrzeżenia w różnych kręgach, sam pomysł powstania pomnika honorującego nasz herb wielu mieszkańców uważa za dobry. Realizacja projektu, którego autorem jest pochodzący z Tomaszowa prof. łódzkiej ASP Zbigniew Dudek, również się podoba. Podczas odsłonięcia pomnika artysta nie krył wzruszenia. – Stało się coś pięknego! Kraków ma swojego Smoka, Warszawa Syrenkę, Rzym ma Wilczycę z chłopakami, Spała ma Żubra, my mamy Pannę na Niedźwiedziu. Jest to dla mnie bardzo miłe, tym bardziej, że jestem przecież Tomaszowianinem – powiedział prof. Zbigniew Dudek.

Podkreślił, że jest to dla niego symboliczny powrót z Łodzi do Tomaszowa, gdzie nadal mieszka jego mama (wzięła też udział w uroczystościach). Cieszy się, że rzeźba stoi na Placu Kościuszki. Z tego placu kilkadziesiąt lat temu wyruszył z ojcem autobusem na egzamin na studia.

Prof. dr hab. Zbigniew Dudek od wielu lat realizuje projekty rzeźbiarskie i pomnikowe, także za granicą. Często odwołuje się do tematów związanych z historią, symboliką i tożsamością lokalną. Na zlecenie miasta przygotował gipsowy model Panny na Niedźwiedziu w skali 1:1, który stał się podstawą do wykonania rzeźby przez wyspecjalizowaną odlewnię artystyczną. Odlano ją w brązie i poddano procesowi patynowania, dzięki czemu zyskała szlachetny charakter oraz trwałość. Prof. Zbigniew Dudek powiedział nam, że bardzo się cieszy, że to on miał okazję stworzyć pomnik. – Teraz Tomaszowianie i przyjezdni mogą pocierać nos misia na szczęście – uśmiecha się rzeźbiarz. 

Pomysłodawca Konrad Borowski jako miejsce lokalizacji rzeźby od początku wskazywał Plac Kościuszki bądź Park Miejski "Solidarność". Wybrano tą pierwszą. I słusznie. – Moim zamierzeniem było to, by miś jakby przebiegał między fontannami. Z jednej strony na drugą. To symboliczne przejście między historią a teraźniejszością – wyjaśnia prof. Z. Dudek.

Przed odsłonięciem pomnika wzruszający performance  przygotował Teatr Trzcina Kariny Góry. Młode Tomaszowianki, uczennice szkół, w wiankach na głowach tańczyły wokół rzeźby. Młody mężczyzna powiewał flagą z herbem Tomaszowa. Wszystko to w połączeniu z przejmującą muzyką tworzyło klimat dawnych, słowiańskich obrzędów i zrobiło duże wrażenie. Uroczystość była połączona z Dniami Antoniańskimi. 

Panna na niedźwiedziu stanowi centralny element herbu Rawicz, którym posługiwała się rodzina Ostrowskich – właściciele dóbr tomaszowskich i założyciele Tomaszowa. Z początku Rawici używali godła, znanego z dwóch pieczęci Warsza, kasztelana krakowskiego, przechowywanego na dokumentach z XIII w. w archiwum cystersów w Mogile pod Krakowem. Następnie w XIV stuleciu ułożyli sobie herb na sposób zachodnio-europejski, przedstawiający królewnę na niedźwiedziu. Herb ten (Rawicz) występował w Polsce przed 1109 r. Pierwotnie w Lotaryngii (od 1003 r.). Wedle legendy przywędrował tam z Anglii za sprawą potomków króla Kanuta Wielkiego. Ród Rawitów do Polski przybył prawdopodobnie z Czech w XII w. W 1926 roku Jan Krystyn hrabia Ostrowski wyraził zgodę, aby rodowy herb Rawicz stał się oficjalnym herbem Tomaszowa Mazowieckiego, podkreślając tym samym historyczne związki miasta z rodziną jego założycieli.

– To nie jest tylko pomnik odzwierciedlający herb naszego miasta. To jest też symbol, który ma na celu wskazać kierunki na przyszłość. Herb jest związany z Tomaszowem i z jego przeszłością, która ma charakter gospodarczy, w dużej części jako miasto robotnicze. Chcemy skupić się przez najbliższe lata, aby po zbudowaniu wspólnoty mieszkańców zadbać o rozwój i odbudowę gospodarczą naszego miasta, która jest mu tak bardzo potrzebna – powiedział prezydent Marcin Witko. I to ostatnie zdanie powinno być chyba kluczowe, bo żadne, choćby najpiękniejsze pomniki, nie dadzą mieszkańcom tyle radości i wiary w siebie, co solidne zatrudnienie i możliwość rozwoju we własnym mieście.

Zdjęcia z wydarzenia do obejrzenia na naszym FB: https://www.facebook.com/share/p/1Gzr4XhV3z/

Joanna Dębiec