Tomaszów jest właścicielem lub współwłaścicielem kilku spółek prawa handlowego. Pieniądze zainwestowane w takie firmy powinny procentować, jeśli nie zyskiem, to chociażby lepszym wywiązywaniem się samorządu z nałożonych na niego obowiązków. Nie zawsze jednak tak się dzieje. Większość tych przedsiębiorstw ma zyski, a narzekanie na kiepski poziom usług i drożyznę jest powszechne.

Na ostatniej sesji Rady Miejskiej prezydent Tomaszowa przedstawił informację o stanie finansowym sześciu podmiotów prawa handlowego. Cztery z nich to spółki z ograniczaną odpowiedzialności, w których miasto jest jedynym udziałowcem. Są to: Zakład Gospodarki Wodno-Kanalizacyjnej, Tomaszowskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego, Miejski Zakład Komunikacyjny oraz Tomaszowskie Centrum Sportu. W piątej firmie – Zakładzie Gospodarki Ciepłowniczej jest większościowym udziałowcem (7497 udziałów), a wspólnikiem Grzegorz Bednarek (2503 udziałów). Podobnie jest z najnowszą spółką Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe KZN Łódzkie Centrum z siedzibą w Tomaszowie Maz., która powstała 4 kwietnia 2022 roku. Nasze miasto jest jednym z dziesięciu udziałowców, którymi są również: Biała Rawska, Działoszyn, Koluszki, Inowłódz, Nowe Miasto nad Pilicą, Opoczno, Pajęczno, Ujazd i Zduńska Wola oraz Krajowy Zasób Nieruchomości. Podstawowym przedmiotem działalności tej ostatniej spółki jest wznoszenie budynków mieszkalnych.

Ze względu na strukturę własnościową, a także z uwagi na wykonywanie zadań własnych gminy, wszystkie spółki z udziałem Tomaszowa mają status spółek komunalnych działających w sferze użyteczności publicznej i zaspokajających zbiorowe potrzeby wspólnoty samorządowej.

Co do zasady, spółki kapitałowe służą do prowadzenia działalności gospodarczej, a jednym z głównych kryteriów ich oceny powinien być wynik finansowy, jaki osiągają, ale nie tylko. Nie ulega wątpliwości, że takie branże jak: wodociągowa, kanalizacyjna, oczyszczanie nieczystości ciekłych, gospodarka odpadami komunalnymi, dystrybucja ciepła, transport publiczny, zarządzanie gminnym zasobem mieszkaniowym czy zarządzanie obiektami sportowo-rekreacyjnymi należą do fundamentalnych dziedzin prawidłowego funkcjonowania każdej wspólnoty samorządowej. Jedną z najbardziej widocznych różnic pomiędzy podmiotami komunalnymi a komercyjnymi jest nierynkowy sposób ustalania cen (opłat, taryf).

Co roku spółki te przygotowują sprawozdania, które przedstawiane są właścicielowi, czyli Radzie Miejskiej. Radni mieli okazję zapoznać się z wynikami finansowymi firm, które oprócz tego, że są podmiotami prawa handlowego, to oferują ważne społecznie usługi komunalne i dlatego na wielkie zyski nie ma co liczyć. Albo wysoka dywidenda, albo w miarę niskie ceny dla mieszkańców miasta. Przed tym wyborem radni jednak nie stają i o nic się nie martwią. To zarządy firm muszą główkować, jak pogodzić ogień z wodą. A nadzoruje je prezydent miasta.

Łączna wartość nominalna udziałów miasta Tomaszów Mazowiecki na 31 grudnia 2025 roku wyniosła 233.362.660 zł, a przez ostatnie 12 miesięcy wzrosła aż o 44.525.300 zł. Tomaszowskie spółki rosną w siłę, a raczej w kapitał. Suma bilansowa sześciu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością w minionym roku zamykała się wartością 512.544.633,82 zł. Ale sytuacja finansowa tych podmiotów gospodarczych jest średnio dobra, bo usług komunalnych nie można zatrzymać ani ograniczyć. Trzeba zapewnić ciągłość dostaw dóbr i usług, a to nie jest łatwe.

Mimo tych problemów pięć spółek zanotowało dodatnie wyniki finansowe. Za 2025 rok uzyskały zysk netto: ZGWK tylko 26.874,94 zł (rok wcześniej 302.330,30 zł), TTBS 1.541.266,65 zł (wcześniej 1.844.663,40 zł), MZK 235 963,94 zł (rok wcześniej strata -4.289.234,45 zł), ZGC 2.277.357,62 zł (wcześniej 3.435.533,34 zł) i SIM 203.856,40 zł (wcześniej 824.797,17 zł).

Natomiast TCS zanotowało stratę -1.102.113,76 zł. Warto jednak zauważyć, że wynik spółki jest znacznie lepszy niż w latach poprzednich. Przed rokiem było -5.341.951,90 zł, a dwa lata temu -3.831.681,15 zł. Na ujemny wynik finansowy spółki szczególny wpływ miały zwiększone koszty energii elektrycznej i cieplnej oraz wzrost płac, wynikający ze wzrostu minimalnego wynagrodzenia.

Miasto to całkiem spory pracodawca. W komunalnych przedsiębiorstwach, działających w formie spółek, według stanu na 31 grudnia 2025 r. pracowało 476 osób. W ciągu ubiegłego roku stan zatrudnienia nieco się zwiększył. Na koniec 2024 roku było 454 pracowników.

Największym pracodawcą jest Zakład Gospodarki Wodno-Kanalizacyjnej, który w ubiegłym roku zatrudniał 195 osób (przybyło pięciu pracowników). Sporo mniej, bo 113 ludzi, pracuje w Miejskim Zakładzie Komunikacyjnym (przez rok bez zmian). Tomaszowskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego ma 74 pracowników (przybyło pięć etatów). Zakład Gospodarki Ciepłowniczej zatrudnia 51 osób (wzrost o pięć), a Tomaszowskie Centrum Sportu 36 osoby (przybyły cztery). Natomiast SIM KNZ Łódzkie Centrum informuje, że już drugi rok zatrudnia tylko siedem osób.

(poż)