Wielu mieszkańcom oraz naszej redakcji zależy na tomaszowskich zabytkach. Niestety często nie ma na nie pomysłu i pieniędzy, by o nie zadbać. Niszczeją na naszych oczach. Wśród niewykorzystanych i popadających w ruinę budynków jest m.in. piękna willa Halperna przy ul. Barlickiego 17. Od dłuższego czasu sprawdzamy, co się z nią dzieje.

Budynek powstawał w 1888 r. jako własność jednego z tomaszowskich fabrykantów, Jakuba Halperna. Firmę handlową założył w 1853 roku, następnie uruchomił dział produkcji, głównie sukna i trykotaży. Wyroby Jakuba Halperna w latach 80. XIX wieku zdobyły rozgłos na rynkach nie tylko Królestwa Polskiego, ale i w Rosji.

Po zakończeniu drugiej wojny światowej w jego wilii przy Barlickiego mieścił się jeden z działów Zakładów Tkanin Wełnianych "Mazovia" oraz przedszkole i żłobek przyzakładowy. Gdy "Mazovia" zaczęła mieć kłopoty finansowe i stopniowo wyprzedawać swój majątek, budynek został sprzedany w ręce prywatne. Nowi właściciele zaczęli nawet remont. Chodziły słuchy, że będzie tam przychodnia. Ale nic z tego nie wyszło. Obiekt od dawna stoi zamknięty. Nie pełni żadnej funkcji, choć mógłby się obecnie wspaniale wpisywać w wybudowaną obok Galerię Tomaszów (tak, jak i reszta niszczejących zabudowań po "Mazovii").

My interesujemy się jego losem i jesteśmy w kontakcie z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków w Łodzi, który ma nadzór nad zabytkami w województwie łódzkim. Jak nam przekazano, kontrola budynku przez ten urząd przeprowadzona została w lutym 2024 r. Łódzki Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał wówczas zalecenia pokontrolne podzielone do zrealizowania w dwóch częściach. W pierwszej kolejności właściciel miał zabezpieczyć obiekt przed dalszym niszczeniem poprzez naprawę dachu, przewietrzanie budynku, usunięcie z murów i balkonów samosiewów roślin, zabezpieczenie otworów oraz zabezpieczenie przed zniszczeniem zachowanych elementów wykończenia i wyposażenia wnętrz. Drugi etap zaleceń konserwatora obejmował roboty budowlane mające na celu naprawę zniszczeń i polepszenie stanu budynku, przede wszystkim wzmocnienia i naprawy murów, nadproży, konstrukcji balkonów oraz stolarki okiennej i drzwiowej. Konserwator nakazał także właścicielowi wykonać zabieg odgrzybienia przegród budowlanych.

– Pierwsza część, tj. tymczasowe zabezpieczenie, została wykonana. Rekontrola odbyła się w lutym 2025 r. Druga część zaleceń obejmująca roboty budowlane miała zostać wykonana do 31 października 2025 r. Na pierwszy kwartał tego roku jest zaplanowana kolejna rekontrola – mówi dr Anna Michalak, wojewódzki konserwator zabytków. O jej wynikach będziemy informować.

 Joanna Dębiec