Słynne "majówki" – nabożeństwa odprawiane wieczorami w kościołach, przy grotach, kapliczkach i przydrożnych figurach na stałe wpisały się w krajobraz Polski.

Gromadzenie się i śpiewanie pieśni na cześć Matki Bożej było znane już w latach 430–450. Wielkim orędownikiem takiej formy modlitwy był św. Cyryl Aleksandryjski. Nieco później miesiąc ku czci Maryi święcono w Ziemi Świętej, Syrii i Grecji. W Kościele zachodnim w I tysiącleciu maj jako miesiąc Maryi święcono raczej sporadycznie.

Dopiero na przełomie XIII i XIV w. powstała ponownie myśl, aby "ten miesiąc poświęcić Tej prawdziwej Królowej Wiosny – Maryi". Pierwszym, który rzucił tę myśl, był król hiszpański Alfons X. Władca ów zapraszał do udziału w nabożeństwach majowych, sam często brał w nich udział i swoim poddanym zalecał gromadzenie się w porze wieczornej na modlitwy wokół figur Matki Bożej. W 1859 roku papież Pius IX przypisał do nabożeństwa majowego liczne odpusty. W połowie XIX wieku nabożeństwo majowe przyjęło się we wszystkich prawie krajach.

W Polsce dokumentuje je przekład książki Franciszka Lalonii, jezuity, wydanej w Przemyślu w 1769 roku: "Miesiąc Maj, czyli Maryi poświęcony z włoskiego". Pierwsze odnotowane nabożeństwa majowe zostały wprowadzone w 1838 roku przez jezuitów w Tarnopolu. W połowie XIX wieku "majówki" odprawiane już były w wielu miastach, m.in. w Warszawie w Kościele św. Krzyża, w Krakowie, Płocku, Toruniu, Nowym Sączu, Lwowie i Włocławku. Największy wkład w rozwój majowego nabożeństwa miał pisarz jezuicki Karol Antoniewicz (1807–1852), autor m. in. wydanego w 1850 roku "Wianeczka majowego" zawierającego 17 pieśni maryjnych z "Chwalcie łąki umajone" na czele, której popularność rosła wraz z rozpowszechnianiem się nabożeństw majowych.

A czy wiesz, że:

* Centralną częścią nabożeństwa majowego jest Litania Loretańska. Nazwę otrzymała od miejscowości Loreto we Włoszech, gdzie była szczególnie propagowana i odmawiana.

* Święty Domek w Loreto, a właściwie jego ściany, zostały przywiezione z Ziemi Świętej do Europy przez krzyżowców. Jak mówi tradycja, w domku tym żyła Matka Boża i Pan Jezus, stąd jego wielkie znaczenie dla chrześcijaństwa. Początkowo umieszczono go w Jugosławii, później przeniesiono do Włoch, w okolice Ankony, i postawiono w lesie laurowym, stąd późniejsza nazwa Loreto.

* W Polsce istnieje wieś o nazwie Loretto (pisane przez dwa "t" w odróżnieniu od włoskiego Loreto), położona w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Wyszków, nad rzeką Liwiec. Sanktuarium w Loretto jest coraz częściej celem pieszych pielgrzymek. Wierni przybywają tu, aby modlić się przed figurą Matki Bożej Loretańskiej i przy grobie błogosławionego ks. Ignacego Kłopotowskiego.

* Po raz pierwszy maj został nazwany miesiącem Maryi w wydanej w 1549 roku w Niemczech książeczce "Maj duchowy", która była odpowiedzią na Reformację.

* Ojcem nabożeństw majowych jest żyjący na przełomie XVII i XVIII wieku w Neapolu jezuita o. Ansolani. Organizował on w kaplicy królewskiej koncerty pieśni maryjnych, które kończył uroczystym błogosławieństwem Najświętszym Sakramentem.

* W 1859 roku kolejny następca św. Piotra – Pius IX zatwierdził obowiązującą do naszych czasów formę nabożeństwa, składającego się z Litanii Loretańskiej, nauki kapłana oraz uroczystego błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem.

* "Chwalcie łąki umajone" to przepiękna pieśń maryjna, która powstała w latach 40. XIX wieku.

 jerg