Zima za progiem, a wraz z nią, za kilkanaście dni, 81. rocznica wyparcia agresora i okupanta niemieckiego z centralnych rejonów naszego kraju. Polecamy na ten czas lekturę ciekawej książki popularno-historycznej, autorstwa Wiktora Pietrzyka, wydanej przez Muzeum Regionalne w Opocznie, a przygotowanej do druku przez Agencję Wydawniczą PAJ-PRESS, wydawcę gazety, którą macie w ręku. Publikacja nosi tytuł "Styczeń 1945 – Epizody Opoczyńskie". Tytuł ten nie oddaje dosłownie zasięgu, który obejmuje, ponieważ dotyczy również prawego brzegu rzeki Pilicy, a to już powiat tomaszowski, choć historycznie region opoczyński. 

12 stycznia 1945 r. zza Wisły ruszyła, oczekiwana od ponad pół roku, ofensywa Armii Czerwonej (zwana później ofensywą zimową) i u jej boku Wojska Polskiego zwanego zwyczajowo ludowym. Na kierunku natarcia leżały centralne rejony Polski, m.in. Opoczno, Tomaszów, Piotrków, Łódź, ale i Warszawa. Autor wykonał kawał dobrej roboty, rekonstruując krok po kroku zdarzenia z końcowych dni okupacji w wielu miejscowościach wokół Opoczna.

Są to spisane relacje ludzi, którzy byli świadkami historii. Są w publikacji materiały wspomnieniowe żołnierzy obu stron frontu, Niemców i Rosjan. Autor dotarł do archiwów Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej. Znajdziemy tam sporo zdjęć, planów i mapek. Bogata bibliografia przybliża czytelnikom materiały źródłowe. Znajdziemy tam opracowania m.in. Andrzeja Kobalczyka, historyka, regionalisty i dziennikarza współpracującego z TIT. Są też materiały z archiwów Armii Krajowej i archiwów niemieckich. Pomocne dla czytelników będą indeksy miejscowości i osób. 

Pisząc to, co powyżej, wybiegłem trochę "przed orkiestrę", ponieważ oficjalna promocja książki będzie miała miejsce 17 stycznia 2026 r. w opoczyńskim muzeum. Od tego wydarzenia rozpocznie się jej oficjalna dystrybucja w tej placówce na miejscu i wysyłkowo. Podpowiedziałem autorowi, by spróbował wstawić książkę do kiosku z pamiątkami w tomaszowskim Skansenie Rzeki Pilicy, gdzie trafiały wcześniej podobne wydawnictwa. 

O autorze: Wiktor Pietrzyk urodził się w 1982 r. w Opocznie. Jest mieszkańcem Kozenina. Studia ukończył na Uniwersytecie Jana Kochanowskiego w Kielcach, na Wydziale Historii, w filii w Piotrkowie Trybunalskim. Historia to nie tylko jego zawodowa dziedzina, ale i pasja, tak jak regionalistyka, ze szczególnym uwzględnieniem historii wojskowości II wojny światowej. Jest też autorem kilku wcześniejszych publikacji książkowych oraz artykułów prasowych i internetowych. Od 2016 r. jest pracownikiem Muzeum Regionalnego w Opocznie. 

Fot. Okładka publikacji