Podwyżki - tak w płacach, jak też w opłatach i podatkach. Nowe świadczenia. Spore zmiany dla kierowców.
- Wypłaty
Od 1 stycznia 2024 r. obowiązuje nowy wymiar płacy minimalnej. Tzw. najniższa krajowa to obecnie 4242 zł, a stawka godzinowa - 27,7 zł. Od 1 lipca minimalne wynagrodzenie sięgnie 4,3 tys. zł, stawka godzinowa - 28,1 zł (wszystkie kwoty brutto).
Do ustawowego minimum nie są już zaliczane dodatki za trudne bądź uciążliwe warunki pracy. Wyższe mają być pensje: nauczycieli - o 30 procent (początkujących 33%) oraz pracowników sfery budżetowej i tzw. mundurówki - o 20%, zaś ci z urzędów samorządowych mogą spodziewać się podwyżek zgodnych z wymiarem inflacji - o 6,6%.
Jak już chyba powszechnie wiadomo, od stycznia świadczenie wychowawcze to nie 500, a 800 zł na każde dziecko. Wypłacający je ZUS zmiany dokonał automatycznie. - Nie ma konieczności składania nowych wniosków. Wszystkim otrzymującym wsparcie wysłaliśmy na Platformie Usług Elektronicznych ZUS informację o podwyższeniu comiesięcznej kwoty świadczenia. Również tam można sprawdzić termin wypłaty - informuje Monika Kiełczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa łódzkiego.
Nowością jest świadczenie wspierające, skierowane do dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Warunkiem jego przyznania jest uzyskanie decyzji ustalającej "poziom potrzeby wsparcia", wydawanej przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. - Tam trzeba zgłosić się w pierwszej kolejności i dopiero gdy decyzja WZON stanie się ostateczna, złożyć wniosek do ZUS o przyznanie świadczenia. Wpłynęło ich już do nas 150, tyle że niekompletnych, bez wspomnianej decyzji. Zgodnie z przepisami, pozostaną bez rozpatrzenia - podkreśla pani rzecznik. Trzeba wspomnieć również o tym, że nie każdy będzie miał prawo do świadczenia wspierającego od 2024 r. Skala potrzeby wsparcia ma od 70 do 100 punktów. By ubiegać się o środki w bieżącym roku, trzeba ich mieć minimum 87 (lub opiekuna, któremu po 31.12.2023 r. przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna wypłacanego przez organ gminy). Od liczby punktów zależeć też będzie kwota wsparcia - widełki to 40-220% aktualnej wysokości renty socjalnej, czyli od ok. 635 do blisko 3495 zł.
Dodajmy, iż nowe przepisy dedykują świadczenie pielęgnacyjne opiekującym się niepełnosprawnym dzieckiem do ukończenia 18. roku życia. Bez jakiegokolwiek ograniczenia co do podejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej czy też posiadania własnych świadczeń emerytalno-rentowych.
Nowość to także "babciowe", czyli 1,5 tys. zł miesięcznie z programu wsparcia finansowego dla rodzin "Aktywny Rodzic". Póki co jeszcze w sferze planów, ale z zapisanymi już środkami w projekcie budżetu państwa na 2024 r.
Zgodnie z nowelizacją Karty nauczyciela, 1 września wprowadzone zostanie prawo do wcześniejszej emerytury dla określonej grupy nauczycieli. Już zmieniły się zaś zasady naliczania odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych dla nauczycieli - emerytów, rencistów i pobierających świadczenie kompensacyjne.
- Opłaty
W pierwszej połowie 2024 r. utrzymane będą dotychczasowe zasady ochrony określonych odbiorców energii elektrycznej, gazu i ciepła, czyli między innymi obowiązujące w ubiegłym roku ich maksymalne ceny dla określonych odbiorców. Przywrócony został ponadto dodatek osłonowy dla gospodarstw o najniższych dochodach, który mają wypłacać gminy.
W pierwszym kwartale "zamrożony" pozostaje VAT na żywność. Zerową stawką są zatem nadal objęte podstawowe produkty spożywcze, jak: owoce i warzywa, mięso, nabiał, produkty ze zbóż. (Być może będzie tak również w drugim kwartale: zdaniem ekspertów, 5-procentowa stawka wróci - z uwagi na obniżone wpływy do budżetu - najprawdopodobniej w połowie roku.) Wzrosły natomiast stawki akcyzy: na napoje alkoholowe, - o 5% oraz wyroby tytoniowe, takiż susz i tzw. wyroby nowatorskie - o 10%. Gdy z obrotu "wypadną" towary objęte akcyzą opłaconą w 2023 r. (w przypadku papierosów - do końca lutego), cena butelki piwa czy paczki papierosów będzie wyższa o kilkadziesiąt groszy, butelki wódki zaś nawet o 2 zł.
Mogą, ale nie muszą wzrosnąć podatki od nieruchomości, środków transportowych i opłaty lokalne, tj. targowa, miejscowa czy uzdrowiskowa, za psa. Z uwagi na wskaźnik inflacji podniesiono dopuszczalne maksymalne stawki, ale decyzje co do ich wysokości na danym terenie podejmują poszczególne gminy.
Wyższe wynagrodzenie minimalne i prognozowane przeciętne wynagrodzenie brutto oznaczają wzrost składek na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorców: podwyżka wynosi 12,8%, do kwoty 1600,32 zł - 181,84 zł więcej - miesięcznie (licząc z nieobowiązkową składką chorobową). Do tego ubezpieczenie zdrowotne: najniższa składka z 314,1 zł "skoczyła" do 381,78 zł miesięcznie. Tzw. mały ZUS wzrósł w pierwszym półroczu do 402,78 zł, w drugim będzie wynosić 408,17 zł.
Z nowym rokiem weszły w życie przepisy o tzw. podatku minimalnym CIT. Zapłacą go (po raz pierwszy w 2025 r.) spółki, które poniosły stratę podatkową lub nie przekroczyły 2-procentowego progu rentowności. Pojawił się również "podatek od zakupu mieszkań", tj. 6% podatku od czynności cywilnoprawnych do zapłacenia przez kupujących szóste i kolejne mieszkanie w tej samej inwestycji deweloperskiej.
Do końca bieżącego roku w Polsce ma zostać wprowadzony podatek od samochodów spalinowych, początkowo w formie jednorazowej opłaty.
- Obowiązki
Do 18 maja 2024 r. pracodawcy muszą dostosować stanowiska pracy do nowych wymogów, wynikających ze znowelizowanego rozporządzenia w sprawie BHP na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe.
Od 1 lipca duże firmy zobowiązane będą do korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur, bez którego ani nie wystawią, ani nie odbiorą faktury. Dla małych i średnich przedsiębiorców wymóg wystawiania tzw. faktur ustrukturyzowanych wejdzie w życie 1 stycznia 2025 r.
- Zakazy
Od nowego roku obowiązują ograniczenia w dostępie do napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny. Tzw. energetyków nie wolno sprzedawać: osobom poniżej 18. roku życia, na terenie jednostek systemu oświaty oraz w automatach. Za złamanie zakazu grozi kara grzywny do 2 tys. zł, możliwe jest też orzeczenie przez sąd przepadku napojów (nawet jeśli nie są własnością sprzedawcy).
- Ważne dla kierowców
Na stacjach paliw nie jest już dostępna 95-oktanowa benzyna o symbolu E5 - zastąpiło ją paliwo E10 z wyższym udziałem biokomponentów. Jak uspokajają eksperci, zdecydowana większość pojazdów o zapłonie iskrowym wyprodukowanych po 1 stycznia 2010 r. (a nawet po 2000 r.) nie powinna mieć z nim problemów. Kompatybilność auta z benzyną E10 można sprawdzić w przygotowanej przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska wyszukiwarce dostępnej pod adresem: e10.klimat.gov.pl. Alternatywą jest (droższa) benzyna Pb98, pozostająca w standardzie E5.
Zmieniły się przepisy dotyczące rejestracji samochodów używanych. Nie ma już konieczności zgłaszania ich nabycia, osoby prywatne muszą je natomiast w ciągu 30 dni zarejestrować. Niedopełnienie obowiązku skutkować będzie karą od 500 do tysiąca zł.
Wzrosła kara za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC dla kierowców, która aktualnie, w zależności od rodzaju pojazdu mechanicznego i czasu trwania braku polisy, wynosi od 280 do 12.730 zł. Od 1 lipca zaś będzie to od 290 do 12,9 tys. zł.
Od trzech i pół miesiąca obowiązują już podwyższone kary dla nietrzeźwych kierowców. Z zapowiadanych swego czasu represji brakuje jeszcze jednej - przepadku samochodu. Przepisy o jego konfiskacie wejdą w życie 14 marca 2024 r.
Opracowano na podstawie publikacji Serwisu Samorządowego PAP i Polityki oraz materiałów prasowych ZUS
Komentarze