Właściciele licznych działek na terenie Tomaszowa nie płacą podatku od nieruchomości, a setki kolejnych tysięcy płaci go w szczątkowej formie. Chodzi o działki rolne, których w naszym mieście jest blisko półtora tysiąca. Ich właściciele, ale tylko nieliczni, płacą podatek rolny. Dla większości działek podatku rolnego się nie nalicza, bo Tomaszów leży na piaskach.
To poważny problem, który występuje w całej Polsce. Duże pieniądze tracą budżety miast, a w dodatku nierówno traktowani są mieszkańcy. Jeden płaci podatek od nieruchomości, bo kiedyś jego grunty sklasyfikowano jako budowlane, a drugi, któremu nie zmieniono klasyfikacji sprzed pięćdziesięciu lat, płaci wielokrotnie mniejszy podatek rolny lub nie płaci go w ogóle.
Przykładem tej absurdalnej sytuacji jest parking supermarketu Tesco. Zbudowano go na działce rolnej i ciągle obowiązuje ta klasyfikacja. Na szczęście w tym przypadku wchodzą w grę przepisy o podatku od gruntów, które zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, i miasto inkasuje należny podatek.
Miasto od dawna przymierza się do podjęcia procedury zmiany przeznaczenia przynajmniej części z tych działek, ale decyzja ciągle jest odkładana. Bo nie jest to wcale łatwe, a w dodatku bardzo kosztowne. Mogłoby w tym pomóc starostwo, bo jeśli ktoś postawił dom i zgłasza zakończenie budowy, to działka automatycznie powinna mieć zmieniony typ użytku. To istotne, bo po takiej zmianie właściciel podlega podatkowi od nieruchomości.
O tym, jaki podatek zapłacimy, decydują zapisy w ewidencji gruntów. Grunty sklasyfikowane jako rolne z zasady nie podlegają podatkowi od nieruchomości. Dla tej samej powierzchni gruntu podatek za działkę rolną jest kilkanaście razy niższy od podatku od nieruchomości.
- Ile wynosi podatek rolny?
Stawki rocznego podatku rolnego są zróżnicowane. Niższa jest dla rzeczywistych gospodarstw rolnych. Wynosi 2,6 kwintala żyta od 1 ha przeliczeniowego gruntów gospodarstw rolnych. Na ten rok jest to kwota 215,85 zł od ha przeliczeniowego. Dla pozostałych gruntów stawka jest dwukrotnie wyższa (obecnie 431,70 zł od 1 ha fizycznego).
- Większość zwolniona
Jednak z podatku rolnego zwolnione są między innymi użytki rolne klasy V, VI i VIz. Oznacza to, że w Tomaszowie większość właścicieli działek zapisanych jako rolne nie płaci podatku w ogóle. W granicach miasta mamy obecnie 900 ha terenów rolnych. Powierzchnia ta zmniejsza się bardzo wolno. W 2007 roku było u nas 1061 ha ziemi w nazwie uprawnej.
– Podatkiem rolnym w mieście objętych jest tylko 479 gospodarstw rolnych oraz 1453 nieruchomości rolne. Nie jest to równoznaczne z liczbą osób płacących podatek rolny, ponieważ występują współwłasności (więcej niż jeden właściciel) – informuje Joanna Budny, rzeczniczka prasowa Urzędu Miasta.
W 2023 roku wpływy z podatku rolnego w Tomaszowie wyniosły ok. 130.000 zł. Na ten rok oszacowano je na ok. 140.000 zł. Jak widać, nie są to poważne kwoty w budżecie miasta.
Dlatego nikt nie kwapi się do odrolniania.
- Jaki podatek za działkę budowlaną?
W Tomaszowie za działkę budowlaną w tym roku należy zapłacić podatek od nieruchomości ze stawką 51 gr za mkw. Natomiast od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób sklasyfikowania w ewidencji gruntów i budynków, stawka jest 1,29 zł od 1 mkw.
W tegorocznym budżecie w dochodach własnych zaplanowano, że z tytułu podatku od nieruchomości może wpłynąć blisko 53 mln zł, w tym prawie 39 mln zł od osób prawnych i prawie 14 mln zł od osób fizycznych. Gdyby właściciele połowy gruntów oficjalnie rolnych płacili normalny podatek, to z około pięciuset hektarów do kasy miejskiej wpłynęłoby dodatkowo około 2,5 miliona złotych.
Nic więc dziwnego, że dla samorządów sprawa płacenia podatku od nieruchomości za tereny rolne, które w rzeczywistości nie są uprawiane, to poważny problem. Szczególnie istotne jest dla gmin wiejskich, na terenach których powstają duże osiedla mieszkaniowe, a użytku działek nie zmieniono.
Gmina nie może na mocy ustawy zmienić przeznaczenia gruntu i nakazać jego właścicielowi płacić podatek od nieruchomości zamiast rolnego. Inicjatywa dotycząca zmiany przeznaczenia ziemi należy do właściciela.
Jednak wiele samorządów podjęło działania zmierzające do ograniczenia terenów, od których płaci się podatek rolny. Gminy wynajmują geodetów i składają wnioski w starostwach o zmianę przeznaczenia gruntów, wyłączonych realnie z upraw polowych. Lecz nie zawsze jest to skuteczne, bo ludzie często odwołują się od tych decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a nawet do sądu, i czasem wygrywają.
- Wyjściem plan zagospodarowania przestrzennego
Po nowelizacji ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ziemię odrolnia się – co do zasady – w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (mpzp). Gmina zawsze może uchwalić plan zagospodarowania przestrzennego, na mocy którego ziemia rolna zmieni przeznaczenie i nie będzie już opodatkowana podatkiem rolnym. Jednak Tomaszów mpzp nie ma i jeszcze długo mieć nie będzie. U nas uchwala się tylko cząstkowe plany dla niewielkich obszarów.
Ryszard Pożyczka
Komentarze