TIT nr 42 (1785) z 18 października 2024r.

ALFABET TOMASZOWSKI: W 120. rocznicę urodzin

– (...) Jak pustynia za deszczem, tak ja tęsknię za obfitą, długą, rzęsistą, odświeżającą rozmową z Panem – napisał mu w jednym z listów Julian Tuwim. Adresatem tych słów był młody Oskar Lange, poznany przez poetę w murach Ośmioklasowego Koedukacyjnego Gimnazjum Filologicznego Stowarzyszenia Kupców w Tomaszowie Rawskim. Przyszły światowej sławy ekonomista, pedagog i członek licznych towarzystw naukowych już wówczas – jak podkreśla Tadeusz Kawka – był autorytetem, zadziwiał wszechstronnością wiedzy, ze szczególnym uwzględnieniem filozofii.

Jego imieniem nazwano główną aulę Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie i reprezentacyjną salę na Wydziale Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego, nosiła je również Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu (na jej terenie wzniesiono mu także pomnik) oraz liczne technika ekonomiczne. W 1966 roku Polskie Towarzystwo Ekonomiczne ustanowiło Nagrodę Naukową im. Oskara Langego. Patronował ulicom, w tym jednej z głównych w Tomaszowie Mazowieckim oraz Kopalni Surowców Mineralnych "Biała Góra". Wyrugowany z przestrzeni publicznej został na mocy ustawy dekomunizacyjnej z 2016 roku. Jak ujmuje to dr Daniel Warzocha, kustosz działu historyczno-numizmatycznego Muzeum w Tomaszowie Mazowieckim im. Antoniego hr. Ostrowskiego: – Postawy i wybory polityczne Oskara Langego budzą dziś kontrowersje. Dyskutuje się na temat stopnia jego powiązań z wywiadem ZSRR i wpływu na politykę międzynarodową USA. Jednocześnie podkreśla: – Nie zmienia to faktu, że pozostaje jednym z najbardziej znanych na świecie polskich ekonomistów – jak i najbardziej znanych tomaszowian.

Oskar Ryszard Lange urodził się w Tomaszowie Mazowieckim 27 lipca 1904 roku, w domu przy ulicy Farbiarskiej 7.

Pochodził z ewangelickiej (choć ze "źródeł" można dowiedzieć się, że żydowskiej, co ma mieć oczywiście wydźwięk pejoratywny) rodziny producentów tkanin.

Z Uyangą Bayarkhuu, która urodziła się w Ułan Bator, a potem stała się mieszkanką Tomaszowa, o wspomnieniach związanych z naszym miastem, planach, mogolskich wartościach i pradziadku księciu rozmawia Joanna Dębiec.

Joanna Dębiec: – Ze względu na obowiązki macierzyńskie i zawodowe rzadko bywasz w Tomaszowie, masz jednak zapewne u nas swoje ulubione miejsca. Czy twoim zdaniem Tomaszów bardzo się zmienił?

Uyanga Bayarkhuu: – Bardzo się zmienił, na plus. Całkiem inny jest plac Kościuszki, ładniej wyglądają ulice. Ja zazwyczaj przyjeżdżam do przyjaciół lub z moją mamą w odwiedziny do jej dawnych pacjentów. Mam tu kilka swoich koleżanek, ale ciężko się z nimi umówić, każdy ma swoją rodzinę, dzieci, swoje sprawy i mnie też brakuje czasu. W ten weekend zostaję jednak z dzieciakami w Tomaszowie i będziemy zwiedzać moje stare kąty. Na pewno pojedziemy na Niebieskie Źródła, nad Zalew Sulejowski, do Spały. Lubię te miejsca, lubię tam spacerować. Typowo ukochanych swoich miejsc z młodości tu nie mam, byłam grzeczną osobą, mało się włóczyłam po miejscach, gdzie chodziła młodzież (śmiech).

– Nie chodziłaś na dyskoteki?

– W samym Tomaszowie nawet nie było wtedy za bardzo dyskotek, bardziej lokale bilardowe. Czasem się tam poszło. Pamiętam, że była siłownia w kościele na Niebrowie (Zbigniewa Bartosa – przyp. red.). Tam chodziłam, mieszkałam blisko, w bloku przy ul. Szerokiej. Na tej siłowni pan prowadzący chciał mnie wziąć do udziału w Miss Fitness, ale nie chciałam. Tam poznałam swojego pierwszego chłopaka. Najbardziej wspominam właśnie Niebrów i pieczywo z piekarni przy Szerokiej. Moja mama codziennie rano o godzinie 7 chodziła po pyszny chleb. Chyba sobie jutro pójdę i go kupię.

 – Pokazujesz swoją osobą, że nawet wychowując się w niedużym mieście, można dużo osiągnąć. Wiele lat działałaś w korporacjach, potem w Internecie, w biznesie...