Wtorek, 12 maja 2026, Imieniny: Dominika, Imeldy, Pankracego

 

Występy zespołów ludowych na scenie przed ruinami pałacu prezydenckiego w Spale

Ruchomy sklepik PSS w SpaleNie były trzydniowe, a nawet czterodniowe, gdy niedziela trafiała się 30 kwietnia lub 4 maja, jak to bywa obecnie. Były jedno-, a najwyżej dwudniowe, jeśli 1 maja szedł w parze z niedzielą. Ale majówki, choć jednodniowe, były i ludzie się bawili.


Pamiętam majowe zabawy na Michałówku, w narożniku pomiędzy ulicami Wrzosową (przy której mieszkałem) a Sosnową. 1 maja, po przedpołudniowym pochodzie, Tomaszowskie Zakłady Włókien Sztucznych (właściciel Michałówka) montowały w lasku drewnianą podłogę do tańca. Po południu przywożono zakładową orkiestrę dętą, elegancko umundurowaną, muzycy ustawiali krzesełka i pulpity do nut. Przyjeżdżały dwa lub trzy auta ciężarowe z "bufetami". W "bufetach" można było nabyć kiełbasę lub kaszankę w półkilogramowych porcjach, owiniętych w papier, trochę ciastek i to co najważniejsze dla dzieciaków i dorosłych, tzn. wina owocowe z tomaszowskiej wytwórni. Dla dzieciaków? – ktoś zapyta. Ano tak, bo gdy dorośli wypili wino z gwinta lub z musztardówki, butelka lądowała pod drzewkiem. Długo tam nie leżała, bo była pożądanym łupem dzieciaków z okolicy. Zgromadzone w ten sposób butelki można było następnego dnia oddać do punktu skupu i na tym zarobić. Orkiestra grała, publiczność tańczyła na dechach i biesiadowała na trawie. Impreza kończyła się tuż po zmierzchu, oświetlenia nie instalowano. Następnego dnia teren sprzątała ekipa z TZWS.

W Spale też się bawiono 

Przedwojenna rezydencja prezydentów RP, a wcześniej (do 1914 r.) carów rosyjskich, po II wojnie światowej, decyzją ówczesnych władz partyjnych i państwowych, została przekazana "klasie robotniczej". Aby zrealizować ten zamysł, wiosną 1945 r. Krajowa Rada Narodowa, w ramach Komisji Centralnej Związków Zawodowych, powołała Fundusz Wczasów Pracowniczych (FWP), a Spalska zabudowa stała się jego bazą. W Spale wszystko, oprócz stacji paliw CPN i kiosku "Ruchu", należało do FWP, nawet Kaplica Prezydencka (kościółek). Zjeżdżali tu na wczasowe turnusy mieszkańcy Łodzi, Warszawy i innych ośrodków, w których dominował znacjonalizowany przemysł. 

W pierwszej połowie lat 50. XX w. Spała stała się także celem niedzielnych przyjazdów "ludzi pracy". Dniem takich wizyt w nadpilickiej miejscowości było Święto Pracy, czyli 1 Maja, święto państwowe. Do Spały zapraszano również delegacje z innych państw demokracji ludowej oraz przedstawicieli klasy robotniczej innych krajów. Taką wizytę złożyli w 1950 r. związkowcy z Francji. Być może ta wizyta zaowocowała tym, że warszawska komunikacja miejska wzbogaciła się o nowoczesne, duże, niebieskie autobusy Chausson. I takie właśnie autobusy przywoziły warszawiaków na majówki. W czasie tych niedzielnych spotkań dla gości przygotowywano szereg atrakcji, np. kajakowanie, kąpiele w Pilicy oraz oczywiście występy estradowe różnej maści aktorów filmowych i teatralnych, piosenkarzy, chórów i zespołów ludowych. Za scenę do tych popisów służyły pozostałości podmurowań spalonego w 1945 r. pałacyku myśliwskiego. Na majówki do Spały ciągnęli też Tomaszowianie: rowerami, autobusami PKS, pociągiem PKP i innymi środkami transportu. Tomaszowski handel, zwłaszcza PSS, uzupełniał spalską gastronomię, też zresztą prowadzoną przez tomaszowski PSS, improwizowanymi barami na samochodach ciężarowych. Tomaszowscy prywatni lodziarze i wytwórcy napojów także rozkładali swoje kramy. Spała tętniła życiem, a wczasowicze z turnusów FWP mieli dodatkowe atrakcje.

W minionym dwudziestoleciu majówkami można nazwać Spalskie Jarmarki Antyków i Rękodzieła, również przyciągające tłumy Tomaszowian i turystów. W roku bieżącym jarmarczny sezon ruszy dopiero w czerwcu.

PS Fotografie pochodzą z publikacji "PRL-owska Spała" autorstwa Michała Słoniewskiego.

Pin It

Komentarze





Naprawa sprzętu AGD

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Materiały Urzędu Miasta

TIT - Tomaszowski Informator Tygodniowy
Agencja Wydawnicza PAJ-Press

ul. Długa 82
97-200 Tomaszów Mazowiecki,
tel. 44 724 24 00 wew. 28 (biuro ogłoszeń)
tel. kom. 609-827-357, 724-496-306

WYRÓŻNIONE

Złota Nikola Świderek

Tradycyjnie w długi weekend majowy ...

Zdają egzamin dojrzałości 

Prawie 1000 uczniów skończyło w nas...

Wszedł do Pilicy i uratował życie kobiecie

Święto narodowe mogło skończyć się ...

Wigry były zbyt mocne

Piłka nożna w III lidze. W sobotę L...

W klimacie Wikingów

Vikings Run: Koronacja – kolej...

Tydzień Bibliotek w gminach

Z tej okazji Gminne Centrum Kultury...

Trwa rewitalizacja parku przy muzeum. Wycinają wielki dąb 

Przy Muzeum im. Antoniego hr. Ostro...

Tomaszowski Mały Konkurs Recytatorski – ostatnia szansa na zgłoszenia

Jeszcze tylko do 15 maja Miejskie C...

TERMY czy szklane domy na Błoniach?

Czy na tomaszowskich błoniach powst...

Szpital przynosi wielkie straty. Czy pomoże mu konsolidacja?

Na ostatniej sesji Rady Powiatu (29...

NAJNOWSZE

Trwa rewitalizacja parku przy muzeum. Wycinają wielki dąb 

Przy Muzeum im. Antoniego hr. Ostro...

Dowódca kawalerzystów generałem brygady

2 maja w Pałacu Prezydenckim wręczo...

Tomaszowski Mały Konkurs Recytatorski – ostatnia szansa na zgłoszenia

Jeszcze tylko do 15 maja Miejskie C...

Kadra siatkarzy w Spale

Podopieczni trenera Nikoli Grbicia ...

W klimacie Wikingów

Vikings Run: Koronacja – kolej...

Majowe wycieczki

Maj to naprawdę najpiękniejszy wios...

Szlakiem filmowej załogi

Był 9 maja 1966 roku, gdy po raz pi...

Koncert i zbiórki na rzecz Anastazji

O tej 9-letniej dziewczynce z Tanza...

Spała hitem kolejowej majówki

W związku z bardzo dużą frekwencją ...

Szpital przynosi wielkie straty. Czy pomoże mu konsolidacja?

Na ostatniej sesji Rady Powiatu (29...

WYDARZENIA

Dowódca kawalerzystów generałem brygady

2 maja w Pałacu Prezydenckim wręczo...

Kadra siatkarzy w Spale

Podopieczni trenera Nikoli Grbicia ...

Spała hitem kolejowej majówki

W związku z bardzo dużą frekwencją ...

Szpital przynosi wielkie straty. Czy pomoże mu konsolidacja?

Na ostatniej sesji Rady Powiatu (29...

Podsumowali konkurs literacki w SP nr 9

"Dziewiątka" jest organizatorem kon...

Zdają egzamin dojrzałości 

Prawie 1000 uczniów skończyło w nas...

Golą głowy i wspierają chore dzieci [GALERIA ZDJĘĆ]

Polacy już wiele razy pokazali, że ...

Świadectwa już mają, a po majówce... matura 

Edukację w liceach i technikach zak...

Pojechali z TIT-em

Nie mogliśmy przegapić inauguracji ...

Finał konkursu "Przeczytaj, bo warto"   [I nagroda w konkursie]

...odbył się w czwartek, 23 kwietni...