Wtorek, 10 listopada 2026, Imieniny: Leny, Lubomira, Natalii

 

Występy zespołów ludowych na scenie przed ruinami pałacu prezydenckiego w Spale

Ruchomy sklepik PSS w SpaleNie były trzydniowe, a nawet czterodniowe, gdy niedziela trafiała się 30 kwietnia lub 4 maja, jak to bywa obecnie. Były jedno-, a najwyżej dwudniowe, jeśli 1 maja szedł w parze z niedzielą. Ale majówki, choć jednodniowe, były i ludzie się bawili.


Pamiętam majowe zabawy na Michałówku, w narożniku pomiędzy ulicami Wrzosową (przy której mieszkałem) a Sosnową. 1 maja, po przedpołudniowym pochodzie, Tomaszowskie Zakłady Włókien Sztucznych (właściciel Michałówka) montowały w lasku drewnianą podłogę do tańca. Po południu przywożono zakładową orkiestrę dętą, elegancko umundurowaną, muzycy ustawiali krzesełka i pulpity do nut. Przyjeżdżały dwa lub trzy auta ciężarowe z "bufetami". W "bufetach" można było nabyć kiełbasę lub kaszankę w półkilogramowych porcjach, owiniętych w papier, trochę ciastek i to co najważniejsze dla dzieciaków i dorosłych, tzn. wina owocowe z tomaszowskiej wytwórni. Dla dzieciaków? – ktoś zapyta. Ano tak, bo gdy dorośli wypili wino z gwinta lub z musztardówki, butelka lądowała pod drzewkiem. Długo tam nie leżała, bo była pożądanym łupem dzieciaków z okolicy. Zgromadzone w ten sposób butelki można było następnego dnia oddać do punktu skupu i na tym zarobić. Orkiestra grała, publiczność tańczyła na dechach i biesiadowała na trawie. Impreza kończyła się tuż po zmierzchu, oświetlenia nie instalowano. Następnego dnia teren sprzątała ekipa z TZWS.

W Spale też się bawiono 

Przedwojenna rezydencja prezydentów RP, a wcześniej (do 1914 r.) carów rosyjskich, po II wojnie światowej, decyzją ówczesnych władz partyjnych i państwowych, została przekazana "klasie robotniczej". Aby zrealizować ten zamysł, wiosną 1945 r. Krajowa Rada Narodowa, w ramach Komisji Centralnej Związków Zawodowych, powołała Fundusz Wczasów Pracowniczych (FWP), a Spalska zabudowa stała się jego bazą. W Spale wszystko, oprócz stacji paliw CPN i kiosku "Ruchu", należało do FWP, nawet Kaplica Prezydencka (kościółek). Zjeżdżali tu na wczasowe turnusy mieszkańcy Łodzi, Warszawy i innych ośrodków, w których dominował znacjonalizowany przemysł. 

W pierwszej połowie lat 50. XX w. Spała stała się także celem niedzielnych przyjazdów "ludzi pracy". Dniem takich wizyt w nadpilickiej miejscowości było Święto Pracy, czyli 1 Maja, święto państwowe. Do Spały zapraszano również delegacje z innych państw demokracji ludowej oraz przedstawicieli klasy robotniczej innych krajów. Taką wizytę złożyli w 1950 r. związkowcy z Francji. Być może ta wizyta zaowocowała tym, że warszawska komunikacja miejska wzbogaciła się o nowoczesne, duże, niebieskie autobusy Chausson. I takie właśnie autobusy przywoziły warszawiaków na majówki. W czasie tych niedzielnych spotkań dla gości przygotowywano szereg atrakcji, np. kajakowanie, kąpiele w Pilicy oraz oczywiście występy estradowe różnej maści aktorów filmowych i teatralnych, piosenkarzy, chórów i zespołów ludowych. Za scenę do tych popisów służyły pozostałości podmurowań spalonego w 1945 r. pałacyku myśliwskiego. Na majówki do Spały ciągnęli też Tomaszowianie: rowerami, autobusami PKS, pociągiem PKP i innymi środkami transportu. Tomaszowski handel, zwłaszcza PSS, uzupełniał spalską gastronomię, też zresztą prowadzoną przez tomaszowski PSS, improwizowanymi barami na samochodach ciężarowych. Tomaszowscy prywatni lodziarze i wytwórcy napojów także rozkładali swoje kramy. Spała tętniła życiem, a wczasowicze z turnusów FWP mieli dodatkowe atrakcje.

W minionym dwudziestoleciu majówkami można nazwać Spalskie Jarmarki Antyków i Rękodzieła, również przyciągające tłumy Tomaszowian i turystów. W roku bieżącym jarmarczny sezon ruszy dopiero w czerwcu.

PS Fotografie pochodzą z publikacji "PRL-owska Spała" autorstwa Michała Słoniewskiego.

Pin It

Komentarze





pajpress ogłoszenia

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Materiały Urzędu Miasta

TIT - Tomaszowski Informator Tygodniowy
Agencja Wydawnicza PAJ-Press

ul. Długa 82
97-200 Tomaszów Mazowiecki,
tel. 44 724 24 00 wew. 28 (biuro ogłoszeń)
tel. kom. 609-827-357, 724-496-306

WYRÓŻNIONE

Wokół 108. rocznicy odzyskania niepodległości

Przed nami obchody 108. rocznicy od...

Wesprzyjmy Maję i jej tatę

"Dwa serca, jedna walka" – pod taki...

Wczesne działanie w cukrzycy

Światowy Dzień Walki z Cukrzycą obc...

Walczą o bezpieczeństwo dzieci przy szkole w Komorowie 

Rodzice uczniów Zespołu Szkół w Kom...

W Wąwale nauczą reagować na zagrożenia

Pierwsza pomoc, obsługa defibrylato...

Uwaga ogłoszeniodawcy!

Ze względu na Narodowe Święto Niepo...

Tomaszowianin powiązany ze sprawą Roksany z Warszawy? 

Trwa prokuratorskie śledztwo w...

Sensacyjna wygrana

Piłka nożna w III lidze. W piątek L...

Sekretarz powiatu na emeryturze

Jerzy Kowalczyk przestał być sekret...

Ruszyły przygotowania do finału WOŚP w Tomaszowie

Jak co roku w dzieło Wielkiej Orkie...

NAJNOWSZE

Podwyżki podatku na 2027 rok

W czwartek, 29 października odbyła ...

Kto i za ile zmodernizuje dworzec PKP w Tomaszowie?

Jest już wybrany wykonawca generaln...

"Bezpieczna Przystań" już przyjmuje

Od 2 listopada pacjenci mogą już ko...

Panowie i ich sfory

Jak nająłeś się za psa, to szczekaj...

Jest szansa na uratowanie Pałacu Piescha 

Czy jeden z najpiękniejszych, ale z...

Remont dwóch przejazdów. Ruch ma być utrzymany [AKTUALIZACJA]

Od 6 do 8 listopada Polskie Linie K...

Walczą o bezpieczeństwo dzieci przy szkole w Komorowie 

Rodzice uczniów Zespołu Szkół w Kom...

Po nowym asfalcie

Jeszcze w październiku zakończyła s...

29. kwesta cmentarna za nami

Ponad 23 tysiące złotych wrzucili d...

IPN w sprawie grobu powstańca z Tomaszowa

Grób Marcina Bąkowskiego, powstańca...

WYDARZENIA

Zostań Mikołajem dla dzieci

Zbigniew Skuza, działający pod szyl...

Panowie i ich sfory

Jak nająłeś się za psa, to szczekaj...

Nowe wozy dla OSP Twarda i Chorzęcin

Strażacy z tych jednostek otrzymali...

Jest szansa na uratowanie Pałacu Piescha 

Czy jeden z najpiękniejszych, ale z...

Podwyżki podatku na 2027 rok

W czwartek, 29 października odbyła ...

Wczesne działanie w cukrzycy

Światowy Dzień Walki z Cukrzycą obc...

Ruszyły przygotowania do finału WOŚP w Tomaszowie

Jak co roku w dzieło Wielkiej Orkie...

Będą chronić małe groty 

Czwartkowe (29 października) obrady...

33. sesja Rady Gminy Rzeczyca 

 ...odbyła się 29 października...

Sekretarz powiatu na emeryturze

Jerzy Kowalczyk przestał być sekret...