Podczas czwartkowej sesji Rady Powiatu Jan Andrzej Więckowski przedstawił sprawozdanie z działalności Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w 2025 roku. Przed radnymi wystąpił po raz ostatni w roli dyrektora PCPR, ponieważ z końcem marca przeszedł na zasłużoną emeryturę. 

Jak poinformował, w pieczy zastępczej w ubiegłym roku na terenie powiatu tomaszowskiego przebywało 241 dzieci, w tym 202 w rodzinnej, a 39 w  instytucjonalnej. Z pomocy finansowej PCPR skorzystały rodziny zastępcze, w których było 143 podopiecznych. Razem z rodzinnymi domami dziecka kosztowało to łącznie 3.463.435 zł. W tym było 208.588 zł dotacji rządowej. W powiecie od dawna działa Dom Dziecka "Słoneczko", który siedzibę ma w Tomaszowie. Na koniec roku przebywało w nim 14 dzieciaków. Są też dwa rodzinne domy dziecka (16 miejsc). Wszystkie ośrodki osiągnęły obowiązujący standard i mają zezwolenie wojewody na działalność na czas nieokreślony.  Ponadto sześcioro dzieci przebywało w placówkach na terenie innych powiatów. Łączny koszt ich utrzymania to 623.845 zł.

Dzieci kiedyś dorastają i usamodzielniają się. Powiat im w tym pomaga. Otrzymują jednorazową pomoc, wyprawki rzeczowe, a nawet wsparcie na kontynuowanie nauki. Dotyczy to zarówno wychowanków domów dziecka, jak i rodzin zastępczych. Placówki w ub.r. opuściło 77 wychowanków. W kilku przypadkach PCPR współdziałało z usamodzielniającymi się w sprawie uzyskania mieszkania. Od 2018 roku realizowany jest projekt "Przez mieszkanie chronione do integracji". Centrum ma dwa takie mieszkania z trzema miejscami. Z programu skorzystał cztery osoby. Od lat realizowany jest też projekt "Przez studia do integracji", w ramach którego wychowankowie kontynuujący naukę na poziomie wyższym otrzymują zwiększoną pomoc finansową. W minionym roku z skorzystało z niej 15 wychowanków.

W gmachu Starostwa Powiatowego działa Ośrodek Interwencji Kryzysowej. Można tam otrzymać pomoc psychologów, prawników, pedagogów, a także w zakresie pracy socjalnej i terapii uzależnień. OIK czynny jest od poniedziałku do piątku w godz. 15.30–20.00. W wyjątkowych sytuacjach ośrodek zapewnia na krótki okres nocleg. Prowadzona była też grupa wsparcia dla kobiet, wobec których stosowana jest przemoc w ich związkach małżeńskich lub partnerskich. W 2025 r. z usług OIK skorzystało 1175 osób. Prawie 74% to mieszkańcy miasta. Utrzymanie ośrodka kosztuje 169.831 zł.

Na terenie powiatu są dwa domy pomocy społecznej, dysponujące 276 miejscami. Na koniec ub.r. były w nich zaledwie dwa wolne miejsca. Przez 12 miesięcy PCPR wydało 146 decyzji o umieszczeniu osoby w DPS. Nie ma kolejek ani oczekiwania. Łączny koszt realizacji zadania to 22.299.645 zł. Rządowa dotacja to zaledwie 2.217.599 zł.

Obecnie zaspokaja to potrzeby powiatu, ale niekoniecznie mieszkańców, bo odpłatność za pobyt jest wysoka. Znacznie spadło zainteresowanie placówkami, bo gminy nie kwapią się do obowiązkowych dopłat. Dlatego nasze DPS-y już dawno przyjmują chętnych spoza naszego powiatu.

Przy ul. Majowej w Tomaszowie działa Środowiskowy Dom Samopomocy, przeznaczony dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Są w nim tylko 32 miejsca. Koszt funkcjonowania to 1.488.361 zł.

Na dofinansowanie likwidacji barier funkcjonalnych PCPR wydało 585.000 zł. Większość, aż 530.946 zł, poszła na likwidację barier architektonicznych w miejscu zamieszkania. Z dofinansowania skorzystały 73 osoby niepełnosprawne.

Na dofinansowanie likwidacji barier w komunikowaniu się zawarto 17 umów na 31.494 zł, a na dofinansowanie likwidacji barier technicznych było sześć umów na kwotę 22.560 zł.

Z dofinansowania uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych w 2025 r. skorzystało 250 osób (146 dorosłe i 37 dzieci) oraz 67 ich opiekunów. To znacznie mniej niż w latach ubiegłych, bo jest mało pieniędzy, a koszty rosną. Kosztowało to 441.028 zł.

W powiecie funkcjonują trzy warsztaty terapii zajęciowej: dwa w Tomaszowie i trzeci w Rudniku koło Będkowa (pierwszy wiejski w województwie). Przeznaczono na nie prawie 6 mln zł. Zajęciami w minionym roku objęto w sumie 150 uczestników.

• Dla niepełnosprawnych

Co roku Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przyznaje samorządom dotacje na rehabilitację zawodową i społeczną osób niepełnosprawnych. Powiat tomaszowski na ten rok otrzymał 8.897.841 zł, czyli podobnie jak w roku ubiegłym (8.815.867 zł). Rada Powiatu musiała je rozdzielić i określiła zadania, które będą realizowane.

Kolejny raz rehabilitacja zawodowa jest na marginesie, a w dodatku – patrząc na inflację – w porównaniu do ubiegłego roku została jeszcze zubożona. Powiatowy Urząd Pracy otrzymał na realizację zadań 622.000 zł. To blisko 200.000 zł mniej niż przed rokiem, ale to wynika z zapotrzebowania PUP. Są to pieniądze wydawane głównie jako dotacje na zwrot kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej (240.000 zł) i na rozpoczęcie działalności gospodarczej (360.000 zł) oraz na staże zawodowe i pomoc w poszukiwaniu pracy.

Gros pieniędzy z PFRON-u pójdzie na zadania z rehabilitacji społecznej, realizowane za pośrednictwem PCPR. Przeznaczono na nie 8.275.841 zł, z czego prawie 5,3 mln zł pochłoną warsztaty terapii zajęciowej.

Ponad 1,776 mln zł jest na dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze, a tylko 600 tys. zł na dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, komunikacyjnych i technicznych. Jest też 550 tys. zł na turnusy rehabilitacyjne oraz ok. 80.000 zł na dofinansowanie sportu, kultury, rekreacji i turystyki niepełnosprawnych.

Ryszard Pożyczka