Sprawdź, komu dajesz

Na operację chorej dziewczynki, rehabilitację niepełnosprawnego chłopca, świąteczne podarunki, wakacyjne turnusy... Chwytających za serce i portfele tekstów jest wiele. Metody wciąż te same. Najczęściej to wysuwana w stronę potencjalnego ofiarodawcy puszka, która, do raczej średnio zamożnego Tomaszowa, potrafi przyjechać z kwestującym z odległych o kilkaset kilometrów zakątków kraju. Przed świętami także pocztówki o wygórowanych cenach, średniej jakości, bez koperty. Za to z nadrukowanym niewielką czcionką napisem „część dochodu ze sprzedaży...”, choć już bez uściślenia, jaka to część zapłaconej kwoty trafi do potrzebujących, a jaka zostanie u dystrybutora.
Powinno się pomagać innym, ale trzeba być przy tym ostrożnym. Ludzi, którzy bez skrupułów żerują na krzywdzie jednych i dobroduszności drugich, nie brakuje. Wielokrotnie namawialiśmy naszych czytelników do kontrolowania wszelkich kwestujących. Więcej - kilka lat temu przyczyniliśmy się do zatrzymania dwóch mężczyzn, którzy, jak się okazało, posługiwali się przy prowadzeniu zbiórki sfałszowanymi dokumentami. Ponownie apelujemy - nie pozwól się oszukać takim naciągaczom.
Szczegółowe zasady dotyczące kwest określają: ustawa z 15 marca 1933 r. (!) o zbiórkach publicznych i rozporządzenie MSWiA z 6 listopada 2003 r. w sprawie sposobów przeprowadzania zbiórek publicznych oraz zakresu kontroli nad tymi zbiórkami (nieco zmienione w 2004 r.).
Podstawą jest pozwolenie na przeprowadzenie zbiórki - dokument zawierający informacje o przeznaczeniu darowizn, formę i teren przeprowadzenia zbiórki, termin jej rozpoczęcia i zakończenia. W drodze decyzji administracyjnej pozwolenia udziela: wójt, burmistrz lub prezydent miasta - jeżeli zbiórka ma być przeprowadzona na obszarze gminy lub jego części, starosta - na obszarze powiatu lub jego części obejmującej więcej niż jedną gminę, marszałek województwa - na obszarze województwa lub jego części obejmującej więcej niż jeden powiat lub minister właściwy do spraw wewnętrznych - na obszarze obejmującym więcej niż jedno województwo. Otrzymają je jedynie stowarzyszenia i organizacje posiadające osobowość prawną lub komitety organizowane dla przeprowadzenia określonego celu.
Datki w gotówce zbierać można w formie dobrowolnych wpłat na specjalnie w tym celu założone konto bankowe, do puszek kwestarskich lub skarbon stacjonarnych, sprzedaży cegiełek wartościowych lub przedmiotów i usług. Zbieranie darowizn w naturze dozwolone jest tylko w przypadku, gdy wszystkie dary będą mogły być w niezmienionej postaci zużyte na cel określony w pozwoleniu. Zbiórki pieniężne można prowadzić jedynie na wolnym powietrzu albo - za zgodą właścicieli obiektu - wewnątrz pomieszczeń w budynkach publicznych lub prywatnych. Wyjątkiem są urzędy administracji publicznej, szkoły oraz tereny i obiekty wojskowe - na kwestę w tych miejscach potrzebne jest osobne zezwolenie. Działalność domokrążców dozwolona jest tylko w wyjątkowych, „społecznie uzasadnionych” ze względu na teren lub charakter zbiórki, sytuacjach, w szczególności, gdy jej celem jest pomoc ofiarom klęsk żywiołowych. Zgoda na taką formę kwestowania będzie wyraźnie zaznaczona w pozwoleniu.
Każdy kwestujący musi mieć umieszczoną w widocznym miejscu legitymację, a na niej: jej numer, nazwę przeprowadzającego zbiórkę i jego adres, cel zbiórki, nazwę organu, który wydał pozwolenie, jego numer i datę, fotografię kwestującego, jego imię, nazwisko i adres oraz określony termin ważności. Do tego podpis uprawnionego przedstawiciela organizacji/instytucji i jej pieczęć. Dodatkowo legitymacja osoby małoletniej powinna zawierać imię i nazwisko pełnoletniego opiekuna.
Puszki kwestarskie muszą być w trwały sposób zabezpieczone przed otwarciem i opróżnieniem, ponumerowane i opisane nazwą przeprowadzającego zbiórkę oraz jego adresem. Każdy sprzedawany w ramach zbiórki przedmiot lub cegiełka musi być trwale i wyraźnie oznaczony nazwą prowadzącego zbiórkę oraz ceną. Cegiełki stanowią druki ścisłego zarachowania i powinny zostać wykonane w sposób uniemożliwiający ich podrobienie. Przedmioty muszą wyraźnie odróżniać się od innych, znajdujących się aktualnie w obrocie.
Nie wstydźmy się pytać kwestujących o interesujące nas informacje, sprawdzać dokumenty, prosić o numer telefonu kontaktowego do organizatora zbiórki. W razie wątpliwości nie wahajmy się prosić o pomoc policję. Zwłaszcza teraz, w sezonie na dobroczynność, nie dajmy szansy naciągaczom i złodziejom.